Appingedam: kerkezaken 1596-1641

Op de lidmaten website van Menne Glas staan uittreksels van 4 delen kerkezaken van Appingedam van de hand van voornoemde Menne. De oudste twee delen (RAG toegang 202 nrs 1 en 2) ontbreken.

Wij, Riana Luiks (bewerking van een stuk van het tweede deel en correctie van de rest), Henk Hartog (correctie van het eerste deel) en Gert Schansker (bewerking van het eerste deel en een groot deel van het tweede deel) hebben geprobeerd hier wat aan te doen.

Hoewel de kerkelijke zaken van Appingedam al vanaf november 1596 werden aangetekend werden aanvankelijk de namen van de lidmaten niet of elders opgetekend. Vaak werden wel aantallen genoemd, maar helaas geen namen.

In 1609 werd een lidmatenlijst opgenomen en vanaf dat moment werden ook de nieuwe lidmaten in dit boek aangetekend. Vooral het eerste deel is in een moeilijk leesbaar handschrift geschreven (tenminste in vergelijking met de notulen van de civiele zaken van de hoge justitie kamer uit dezelfde periode).

De bewerking is geen transcriptie maar er is wel geprobeerd om zoveel mogelijk interessante gebeurtenissen in dit uittreksel mee te nemen.

 

Gert Schansker

Szeged, 28 november 2010

 

In deze bewerking staan op diverse plekken namen in rijen onder elkaar. Om dit op internet te kunnen tonen zou meer tijd vergen dan ik momenteel heb, vandaar dat de namen hier voorlopig direct na elkaar volgen met een vermelding mijnerzijds dat het om namen in kolommen gaat.

Jacob Boerema

p. 9

 

In oorkonde der waerheit ende meerder kraft van dessen

vorschr reconcilation hebben die partijen en personen voorgem:

dessen act en forma van reconciliatie met haer handen en naemen

bevestiget - Actum ten Dam den 11 Novembris anno 1596

 

[Namen in 3 kolommen:]

Rodolphum Artopoeus* Johan Bijl Luninckhusen Geerdt Hermens

Johan Huisman Johan Hennincks Johan van Cleve

Johan Oltgers Laurens Huisman Geerdt Hendricks

Hoicke Helmich Siammo Luppen

*predikant te Delfzijl

 

Den 24 [Novembr 1596] ...

 

Daer na oock noch van den nijen persoenen so sick

nu eerst meede ten gemeente wolden begeeven wal tot 17 ofte 18

in het getal, gelijck die naemen daeraff meede brengen

 

p. 11

 

Den 24 [febr 1597] sijn ondersocht Johan Egberts, Johan Lucas

iserkremer en Betien Johan Schulten huisfr met ook Johan

Egberts huisfr in presentie van Olderlingen en diaconen ondersocht

en bequaem bevonden meede tot gelaeten op Paeschdach ten aventmal

 

p. 14

 

den 24 [junij 1597] sijn die Nije ledemaeten ondersocht worden

onder welke mede was dns Johannes Belijda

Rector huius scholae bekantenisse des gelovens [gre??]

gedaen en angenomen daer bij te blijven en der kercke

orderinge en disciplinae onderworpen presentibus 4 seniorten

et 3 diaconis. Was oock meede Lamme Poelmans

weduwe s Mr Peter, oock Marrijtien Harckes dochter ook

weduwe

 

p. 15

 

den 16 [oct 1597] is des heeren nachtmael geholden met 2

Nije litmaeten als Derck Hermens kuper en IJde Hendrick

Timmermans huisfr

 

p. 17

 

Den 20 [januarij 1598] sijn die Nije ledemaeten als Schamel

Johan Egbertz, Jel Derck kupers en haer nicht

Jel Wolters ende Abele Viskers wijfff met

Griete Willems dochter ondersocht en angenomen

 

p. 23

 

den 15 [April 1598] als paesche avent in die predicatie

der begreffenisse van de [?? opiond ??], daernae die

naemen der nijen ledemaeten voorgestelt off daer

emants op te seggen hadde ...

 

p. 40

 

[26 Aug 1599] Unde also idt een groete unordentlickheit is

dath de armen des sondages tuschen de pre

dicatien bedelen bij der straten loepen, so ist

besloten, dat se des saterdages soelen

umme gaen, twelcke den pastoer bevolen

is, unde ook Johan Jacobs umme

te publiceren wth namen der Borgemeisteren

de armen ock vormanen dath se flijtich tot

idt gehoer des Godtlicken woerdes solden koemen

p. 57b

 

[6 octob 1603] Trijne een olde blinde frouwe in S Antonis

Gasthusz hefft den Pastoer anseggen laten datse

noch ungedoopt zij, unde also se daervan

grote swaricheit in haer conscientie makede

ock nu twee maelen umme deser orsake willen

van den dische des heren absenteret hadde

 

p. 58

 

wente se sick bij Rodolphi tijden in de Gemeinte gegeven

hadde, menede dath se in der joget gedoepet were,

maer als se nu van haer broder vorstaen, dath se

niet gedopet, so hefft se angeholden umme gedoepet

te worden.

 

[6 octob 1603] Hefft ock Peter Dercks de metseler de broederen

anspreken laten vorsoeckende umme in de gemeinte

Christi upgenomen te worden daerbij sick beklagende

dat he in der joeget niet gedoepet zij, begerende

daeromme dath se em dor de hillige doepe wolden

in der Gemeinte Christi inlijven, maer also he

olt unde mith den spotterien unde ander rouwe

arbeiders bij der straten zijn broet muste winnen

badt unde begerde dath de broeder in den

consistorie kamer em wolden doepen

Gelijck ock tselvige de blinde suster frentlicken

vorsocht unde begeret hefft, umme niet open

baer in der kercken gedoepet te worden

 

p. 66

 

Den 23 Decemb [1604] sint de broderen vorsamelt

unde gesproken van de tijdt des nachmals.

Sint ock vorgestellet de personen so sick

mith de Gemeinte begerden tho verenigen

unde sint upgenomen in der Gemeinte

up vorg[emelten] tijdt, Anna de maget van

Johan Bijlevelts und Ette de maget van

Foppo van Keijpens

 

p. 67

 

Den 3 Januarij [1605] sint de broderen in de Weem

vorsamelt unde gesproken van de beropinge

der olderlingen unde diaconen unde nae

als de nhame des heren wass angeropen

sint tot olderlingen gekoren Johan Eppes

unde tot enen diaconum Johan Lucas

unde is geresolveret dat hoer namen up

thokomende sondage der Gemeinte solden

vorgestellet worden gelick geschiet

 

p. 68

 

[den 5 Aprilis 1605] Is gesproken van de unordentlickheiden

so in den gasthuse sint, als dat Mennonisten

unde andere personen dar in genomen worden

unde de rechte armen unde olde borgeren worden

daeruth gekeret twelcke unrecht is

unde om des willen mith de E borgemeisteren tho spreken

 

p. 69

 

Den 4 Januarij Anno 1606 sint de

broderen vorsamelt gesproken van de beropin

ge der olderlingen und diaconen unde

sint mith gemene stemmen tot eijnen olderling

in unses saligen broders Johan Bilevelts

stede gekoren Joncher Johan Renghers, unde tot

eijnen diaconen Albert Claeses in

unses broders Hero Dercks Kannegeters stede

 

p. 79

 

[den 23 octob 1606] Men hefft ock gehandelet van enige bro

deren de sick mith kijven und dronckenschap

vorlopen hadden unde bevolen dat men de

solde anspreken als mester Gerrit [Teijsen] metsler

und zijn wijff, Oltger Aulus unde

Hansken Gerdes, Hero Derks

 

p. 80

 

[den 2 Novemb 1606] Oltger Jansen vormanet van dron

kenschap bekennet sick vorlopen tho hebben

belovet sick tho willen wachten, is besloten

dat he mith unbekande name sal vorstellet

worden

 

Mester Gerrit Steen metseler desz gelickes

vormanet zijnde bekennet sijne sonde

begeret dattet em vor dese reise mochte

tho gude geholden worden belovet beter

schup, is geresolveret dat he noch

vor dese reijse sal mith vorswegende

name vorgestellet worden

 

Gijse Hermens vormanet dat he selden

tho idt gehoer des Godtlicken wordes kome

belovet sick tho vorbeteren

 

Clement Voester vormanet zijnde zijner

groten dronckenschap halven is belovet

beterschap

 

Hero Dercks kangeter ock vormanet dat he

sick in drunkenschap in de gilde vorlopen

 

p. 82

 

[den 2 Decemb 1606] Vor erste datse mith Hansken Geerdes

unde Bunke zijn huszfrouwe gesproken

dewelcke sick untschuldigeden over mits

dat rechten so se hadden mith de

blinde frouwe der groten lasteringe wege

 

De moder van Borgermeister Siger

angesproken und gefraget waromme se

so lange sick van de Tafel des heren

afgeholden, antworde datse gene orsake

des wthblijven hadde dan de swacheit

des hoevedes, unde ander kranckheit des

lijves und belovet tegen de sommer tho

komen, begerende men wolde idt hor

ten besten holden

 

p. 83

 

Den 3 Januarij Anno 1607 sint older

lingen unde diaconen in loco consistorij in de

weme vorsammelt gesproken van de electie

van nije olderlingen unde diaconen unde

sint vorscheiden namen vorgestellet unde

als de name des heren wass angeropen

is dar ordentlicken procederet tho de electie

 

Junckher Johan Rengers olderling und ock

Gert Hermens, Focko Jans olderling, Johan

Lucas, Diurt Emens, Leffert diaconen

hebben sick beclaget dattet hoer niet wal

moegelick were de last lenger tho dragen

begerende men solde ander kesen unde hoer

untslaen, hebben nochtans doer begerte des

pastoers angenomen dat thokomende jaer tho continueren

 

p. 85b

 

[Den 7 Julij 1607] Tho dre uhren in consistorio na gedanen

gebede hebben olderlinge, pastoer und diaconen

geresolveret dat deselvige unse broder

gude gave hadde, oek froem unde Godtsalich

was, doch dewijle he klein van stemme wass

unde althohoech sprack so kunde he van de

borgeren nicht vorstaen worden unde raetsaem

dath de pastoer solde beschicken dat he van

den kerkvogeden twe daler offte meer tho

een vorehringe solde mogen untfangen unde

also ehrlicken gedimitteret worden.

 

p. 92

 

[19 Januarij 1608] frouw Sijgers angesproken und vormanet

waromme se sick so lange vant nachtmael

des heren und vant gehoer des Godtlicken

 

p. 93

 

so hefft se gesecht datse up Nijemant van der

Gemeinte hadde tho klagen, dan sick hoeres hoevedes

und lijves swackheit grotelicken beklaget belovende

datse tegen Paeschen als de warme tijdt anqueme

sick wederomme bij der gemeinte wolde vorfoegen

 

p. 102

 

Folget korte vortellinghe dessen so van anno 1609

den 9 Januarij an in der kercken unde Presbijterie isz gehandelt unde

tho verbeterung der Gemeindte Christi vorgenomen worden

Me pastore Georgio Placio Misnico-Lypsiensi [Meissen-Leipzig volgens Teijo Doornkamp]

 

Den 9 Januarij [1609] sind nach anropunge Gots van versamleter gemeendt

in des pastoren behuisung olderling und diacon ein hilliger wie se urbleven

und erholdet worden, dergestalt dat vor hen gewesen 4 als de EE

Johan Rengers tho Hellem, Gerdt Hermans, Focko Jansen

und Johan Eppen ... und enen 2 noch tho gethan als

Duert Emens und Herman Jurgens

 

Watt de diaconen anlanget sind 2 darvan afgahn als Duert

Emen und Herman Jurjens und in ohre stede

2 nie erwehlet Johan Ludijens glasemaeker, Johan Peters Schmid

welchen sampt den andere 2 verblevenen Albert Clasen und

Johan Lucas dat diaconus ampt tho bedenen ist uper

legt worden

 

Den 2 Martij anno 1609 sindt Dirck kuper

und Herman goldtschmidt wegen de huszhuren so Dirck

vorg[emelte] Herman schuldich isz dorch tho spreekenung der older

linge und diaconen dergestelt vertragen dat Dirck

twalf daler up twe termin als 6 daler tho Paschen

und wedderum 6 daler up Michael desses jahrs an

Herman schadelosz bethalen sol ...

 

p. 104

 

... Ist dem-

nach vor rathsam geachtet dat benevens den olderlingen

und den diacon alle geledmaten ohr namen

med egen handen underteeken ...

 

[Namen in 2 kolommen:]

Johan Rengers tho Hellem Ghert Harmensz

Beene Smith Focke IJansen

Duert Emens Johann Eppens

Harmen Jurijens Albert Clasen

Johan Luitijens glasen[maker] Jan Peters smidt

Nicolaij Reinkvelt conrector Egbertus Hermanus al... tinctor

Aepke Giszbers

Derck Haermense Osten Peters wefer

Harman van Waltrop IJan Wolters

Wijllem Wijllems Jacup Gerdt

Wigbolt backer

Lefferdt Wolters Clement de Wester

Harmen Johans goldtsmijdt Eppe Fockes

Well de 2 nochfolgende nicht schriven konnen hebben se van mij begert

orentwegen tho underschriven und hebben ohre marck bijgeteeken[t]

Nanne Lammerts Gerrid Dijssen

 

p. 105

 

Helprijch IJansen Here Dercks

Gijse Harmens

Johan Janssen Tijmmerman

Claes Toenijs mijn hant

Dewile desse volgende broder nicht schriven konnen, hebbe

ich sinen namen geteekent und he sin marckt bevestiget

Claes Diesz

Abell Nijeman

Van wegen Johan Eckbardts den oldesten underschreven

Insglicken wegen Dirck Martijens

Item Gerbrandt Jansen kalckmaeker

Lubbert Hijndrichs

 

p. 107

 

[blanco pagina]

 

p. 108

 

1. Johan Wilckes

2. frowe Hindrichen Harmens - van Enckhuisen

3. Egmund Stringer

4. Geske sin huszfrowe

5. Doeke Luinckhusem

6. unde Trine mijn husvrow

7. Peter Clasen Pottebacker

8. Hijndrijck Peters

9. Lammert Hijndrijcks

10., 11. Rener Luerts mijt mijn husfrou Gepke

12., 13. Jan Gijsbert mijn hande Due sijn husfrou

Desse nachfolgenden hebben begeret dat ik ohrentwegen underschriven solle

14. Hindrich Salaman Schnider

15. Peter Isack

16., 17. Eltje Hindrichs med sin huszfrow Martijen Geldens

18. Simon Christophorus

19., 20. Johan Elberdt und Haicke sin huszfrowe

22. Anna Hindrich Jacobs huszfrow

23. Wibbe Roleffs

24. Trine Edsards

25. Cornelius Popkes

26. Stine Welders

27. Wibke Hindrichs

28. Evert Huesman

29. Tobe Johans

30. Meinste Johans Iann Isebrants huszfrouw

Disse personen wil nemand up ohr lehr und leven

heft gehabt tho sprecken sindt se med vorgehaltener vermahnung

und gethanen gebett angenomen worden

 

p. 109

 

Als wie den 4 Junij anno 1609 dat hillig avent

mal gehalten hebben sick thot der gemeinde begeven

nachfolgende personen

 

1. Gisbertus Drolshagen

2., 3. Roelef Eijsijnck Trijnne mijn frowen

4. Boije Gers

5. Peter Reijnkens

6. Ettijen Husmans de husfrouwe Clas Smijdt

7. Annke Heres

8. IJuedith Harmannes

9. Trine Jurgens

10. Frowke Jansen

11. Schwane Stapelmoers

12. Johanken int Gasthusz

Noch hebben med uns dat brodt gebroken 2 mans personen deren

13. de eine int Olde closter als Hollander, de ander

14. in de Ripe wohnet med namen Peter Dercks

 

1. Dat hillge aventmal isz thom drudden male

miner tijd tho holden resolviert worden 8 tag

vor Michaelis anno 1609. Sind van nien

nachfolgende personen in unsere gemeine der verma

nung kommen und tho gewonnen

 

1. Christoff: Moijstein Anna Moijsten genandt Huinga sin hausfrow

2. Claes Gerts smith

3. Here Fechter

4. Berent Hijndrijcks

5. Grete Penes

6. Grete Tijarcks

7. Oucke Heren

8. Wichmod sin huszfrouw

9. Martijen Eszkens husfrowe van Popke Jansen[?]

10. Peter Cornelius

11. de Ehr.. Johan Schudde Borgemester

desse personen will nemandt up ohr bekente

 

p. 110

 

nisse heft tho seggen gehabt ...

 

2. Noch hebben ander sick bij uns verfoget so in anderen

gemeendten gewest und ohr getuchenisz gebracht

 

1. Jacop Jans

2. Anna Jansen und hare dochter

3. Giltijen Cornelius

4. Des olden Moijstens sin huszfrow Anna Huinga

5. Herschap Bernhardus Hornkes - med

6. sin huszfrouw Imela von Batenburg

7. Ide Hermans

 

p. 111

 

Den 17 Novembris [1609] isz avermal dese heren

nachtmal gehalten worden und sind unser ge-

meendt thoge[la]then worden

 

1. Abel Simons - kont sulvest nicht schriven

2. Gerridt Ricklofs

3. Peter sin huszfrow

4. Focko Willems 3., 4. konten solvest nicht schriven hebben doch med egen handen ohr marcke geteekent

5. Gertruijt sin huijszfrow

6. Claes Isebrandts

7. Eltijen Martens

8. Tijade Abels 7., 8. hebben sulvest nicht schriven konnen

9. Altijen IJansens

10. Gerdgen Cornelius

11. Fenneke Hermans

Noch heft med uns uth anderen gemeendten communicieret

12. Martijen Alberdts - frester damalse[?]

 

p. 112

 

Den 20 Januarij [1610] isz des heren nachtmal gehouden

und sind unser gemeendt bij gefoget anhge-

melde personen

 

1. IJan Thomes schlotemacker

2. Onne Clasen 3. IJohanken sin huiszfrow

4. Johan Harman

5. Jasper Roemer[?] van Jhig[?]

6. Clausz Peters

7. Martijen sin huszfrow

8. Trijne Selijs

9. Engel Here

 

p. 113

 

1 Den 25 Martij [1610] isz dat hillige av[entmal]

gehalten worden und sindt nachfolgende

personen in unser gemeendte gekommen

 

Roelef Michaelis

Thomas Christophorij

Pene Ubbens

 

2. Isz Nicolaus conrector erschenen und be-

geret dat he wedderumme in de gemeente

upgenomen tho worden ...

 

Den 8 Junij [1610] isz wedderumb

bijeenkumpst geholden und isz vor...

1. So isz de stritt und unenigheit so tuschen

Nicolao Reichvelt und siner frouwen Anna,

imgeliken Doeke Anna suster unde haren

söhne Berendt up de eine sijde und

Apke Giszberts med Barbara sin huszfrowen

entstanden isz, in unser aller bijsien und up unsere

 

p. 114

 

... Wo averst

van einem hiertegen hinforder werde gethan worden

soll desulvige vor einen unfredsam der gemente

gottes weddersponstig[?] geholden worden, und ock also

opentlich der gemendte vorgestellet worden, welcher

straff se sich med undertekunge harder handen

hijrmijt underwerpen so se tegens die vertuch testoren[?]

handlen wat in specie Doeke - Apken vor-

geworpen und em am sinen ehren angetastet heft med

worden bekent se dat solches uth hasticheit geschehen sije

und uth unbedachten sin undt dat se veracht[?] gethan

heft - actum ut supra

 

Nicolaus Reichvelt vor mi unde minen huisfrouwen

Abeke Gisbertz organiste

Berent Hijndrijcks voir mij en mijne moeder Docke IJackops

Barber Arens

 

2 Lubbert Fischer isz siner scandalosen feijt

halven citiert worden tom ersten, andren und

dritten mal heft averst nicht compareren

wollen

 

p. 116

 

Den 26 Aprilis [1611] isz vergaderinge gehalten und

sindt 1. van anderen gemeenden tot uns gekomen

undt hare namen upteeken laten als

1., 2. Popke Jansen und Brechter sin huszfrow van Loppersum

3., 4. Tonnis Hoeke undt Stine sin huszfrow van Embden

5., 6. Peter Willems undt Lubbe sin huszfrowe van Groningen

7. de kopperslager van Groningen

 

2. Sindt van uns tot unse gemeende gewonnen dese

nachfolgende personen

 

1. Albert Tolens

2. IJan Chrijs Stoffers

3. Wijllem Luijttiens

4. Swijer Evers smijt

5. Jacop Laverens

6. IJantijen Tijmens

7., 8. Jantjen Lammerts und Altijen Clasen konten nicht schrijven

9. Peterke Hijndrijcks

10. Anna Frericks kont nicht schriven

11. Douwe Klasen

 

p. 117

 

Den 7 Junij anno 1611 is wedderumb ein vergade-

ringe der olderlingen und diaconen gewest unde uthgerichtet

1. thokumpstigen Sondach over 3 weken werd sin

den 30 Junij is besloten dat aventmal des h

tho holden

2. Maicke Wolfferts heft haer getuchenisz van den

consistorio tot Embden vertont wo se sich inder gemeente

sijnde getugen hebben aldaer darup se isz thogelaten worden

 

Den 27 7bris sindt de Olderlinge unde diaconen

bij einander vergadert gewest undet will den nachst-

kommenden sondag Dom: 19 Trin dat aventmal

des heren solte geholden worden isz verhandelt

 

1. Sindt van uns tot unse gemeendte getreden

dijsse folgende personen

 

1. Asijnck Tijarts

2. Lijsebet Clasens

3. Anne IJacops

 

Den 5 Decembris is die consistorium

bijen gewest undt als am tho kumpstigen

sondach dominica 2 Adventus dat avent-

mal des heren solde geholden worden sindt

1. nach erkundigung hares levedes und

bekentnisz nachfolgende personen der gemeen-

dte tho presentieren angenomen worden

 

1. Doede Hijtkens

2. Tobias Berts van Aurigh

3. Hero Helmer

 

p. 118

 

4. Jantijen Ennes

5. Gebke Dercks

6. Gerrijt Wijllems

7. Jantin Spijthorst

 

Den 1 Januarij sindt de olderling dicanij

sampt der ganzem gemeendte in de pastorije versamlet

gewest und de kesinge der olderlingen undt diaconen

gethan und heft van den 6 olderlingen d'oldeste

Gert Hermans sinen denst resignieret welchs

hem geconsentert und van der gemeendte vor sin

trowe deenst gedancket worden isz averst an

sine stede gekohren Albert Johans;

2. sindt afgetretten van de diaconatschap Jan

Peters und Claus Gerts an welcher stede gekohren

Albert Clasen, Johan Gertts

 

Den 7 Februarij [1612] sindt olderlinge unde diaconen bij

vergadert gewest unde sindt nach folgende personen

angegeven wollen dat se sich in unsen gemendte geven

und mit und vereenigen wollen und hebben tho vorgandt

underrichtung, undersoekung und vermanhnung underschreven

oft underteiken laten

 

[Namen in 2 kolommen:]

1. Berent Koenes 5. Aelcke Hindrijcks

2. Derck Krines 6. Alit Heines

3. Frouke Ockens 7. Grete Johans

4. Gese IJacops 8. fr Mette Winckens

 

p. 119

 

Abel Nieman isz compareret ...

 

Den 24 Martij anno 1612 isz unse suster Emke

Christofers vor uns undergeschreven verschenen, unde

betuget dat se in ein seker upgerichtet testament

schriven ungefehr vor 2 jahren gemaeket den armen

alhier im Dam hundert Embder guldens

alstalde.[?] nach haren Tode uthtokehren uth har

göderen geschoncken heft welverstand dat

se will dat de armen vorstanders of diaconen

vorschr penningen an de armen in h Ufkens

gasthuisz und ander huiszsittende armen sollen uth-

spenden sonder dat de Vogten van Antonius

gasthuisz enige anspraeke daran sollen hebben.

Begert dat van uns nach haren

tode solche penningen worden geeischet.

Verklaret wider dat se hundert Embder

gl hebbe gethan up rente ten sösz van hundert

Niddert Petersz to Tjuckwert welche se

tot disem ende heft estimeret. Thot befesti-

gung hebben wie bijwesende getugen under-

geschreven

Georgius Placius pastor

Duert Emens

Doeke Luinchusen

 

p. 120

 

den 10 Aprilis anno 1612

 

Isz vergaderinge geholden unde de nien ledematen so

sick in de gemeendte begeven wollen versocht sijnde unde

underrichtet, hebben hare namen hier under teekent:

 

1. Jan Gerts Smijt 2. Jan Alberts

3. Johan Siberts sin marck

4. Laurents Hindricks

5. Bowe Peters

6. Anne IJansen

7. Claes IJacops

8. Trijne IJans

9. Claus Willems

10. Weicke sin huiszfrow

11. Berentjen Does

12 Walcke Shwers

 

Dem 26 Julij anno 1612 sindt olderlinge unde diaconen

wedderumme bij einander gewesen und vor der celebrierung des

aventmals vorfallende swarheit afgehandelt unde is de

bedeenunge des aventmals gestelt up den 28 Julij

1. Sindt getuchnisse des consistorij van harenn

im consistorio geexhiberet worden getugende van

1. Quintin Jacobs, 2. Talke sin huszfrow, 3. Catharina

sin dochter und 4. Rijsijen sin maget sien ledematen

der gemeente gesundt im gloven und vrom im wandel

warup se van uns sindt an und upgenomen worden

2. Noch uth ander orten tho uns gekomen 5. Juffer Agnes

Ufkens, 6. Pheije Entes, 7. Olske Tamminga weduwe van Folckersheim

3. Peter Wefer tho Solwert

Grete Jacobs de huszfrowe van Jacob Willems

hebben sich tot unser gemeendt van nies begeven

Item Thomas Peters sohne van Peter Jellis

 

p. 121

 

den 21 Augusti [1612] sint de olderlinge

unde diaconen bij een vergadert etc

 

1. beschloten van nun over 3 wecke des heren

nachtmal tho holden

11. Isz des heren aventmal geholden

worden vor thein dage vor Christag 1612

111. den 28 februarii isz avermals dat

aventmal uthgedeelet worden und hebben

med uns tho nie communiceret

 

1. Benne de jung frow moder

2. Sara des olden pastores Farmsumani dochter

3. Dircks bij de weg sons wif

 

Den 1 Januarij anno 1613

isz de keesinge der olderlinge und diaconen van

der geheelen gemeendte geschehen und sindt

afgan van den olderlingen Duert Emens

unde Gisbertus Drolszhagen an welcher stede

eligeret sindt Quintin Jacobs, Johan Menger

2 van die diaconen sind afgahn Doeke Lunckhusen,

Roelef Eising und verkoren an haer stede

Johan Gerts Schmit unde Oltger Aules

 

Den anderden maij anno 1613

isz dat hillige aventmal geholden worden

unde sindt tho unser gemeendte getretten folgende

personen

 

Else Hommes

Hille Willems

 

Den 30 Julij [1613] sindt olderling ende diaconen

bij malkanderen gewest undt sindt alle vorfallende

schwaricheiden undt misverstanden tussen eenige

leedtmaten afgehandelt worden und isz des

sondachs Trin: 8 dat aventmal geholden worden

 

p. 122

 

2. sindt noch gethanen bekentnusz hares glovens

tho unser gemeendte unde dem brottbrecken thogelaten

worden folgende personen:

 

1. Abel Claesen

2. Sara Clasen

3. Frijerijckijen IJannes

4. Trine Jan Jammes wif

 

Den 31 Octobris [1613] isz des heren nachtmal geholden

unde sindt unser gemeendte thogedaen worden

 

1. Erstlik isz van Embden med ge-

nochsame getuchenisz tho uns ge-

komen Elszke Conradi notarij

frowe

2. Frawke Lamberts

 

thogewonnen:

 

3. Susann van Meckama

4. Hijndrijck Eewens

5. Klaes Hommes

6. Talcke Hindricks van Westphalen

7. Anna Alberts

8. Peterke Laurents

9 Anne Peter

 

Den 23 Decembris isz vergadering des consistorij

gewest und wil anstahnd Christag die hillige

avontmal solde geholden worden sind de jenen[?] so

sich in unse gemeente um mich vereniget hebben

vermant unde gehoret worden darbenevenst alle

hindernisz weggelegt worden

 

[Namen in 2 kolommen:]

1. Allert Sweeson 8. Geske Clasen

2. Luitien Claesen 9. Hemmo Clases

3. Gerrit Meinerinck 10. Fenne Heres plackersen[?]

4. Dijse Klasenn

5. Roelef Egbers mijn ha[n]tt

6. Edso Gerts mijn handt

7. Berent Jansen marck

 

p. 123

 

Den 1 Januarij [1614] isz na anropinge des gottliken

namens de verkiesinge der gemeint geschehen angaende

de olderlingen unde diaconen und sint in haren

ampt samptlik continueret worden uthbesondert

Herman Korffmaker de oldest ijs afgetreden an

welckes stede we ock säl Mengers sindt nijt min

2 Olderlingen verkohren worden als Doucke Bile-

felts unde Roelef Eising - an stede

sälige Jan Gerts thom diacon Jan Selis

 

Den 18 Februarij [1614] isz in vergadring des consistorij

alle vorfallende schwericheit afgehandlet worden de an

etliken personen unde ledematen der gemeindte het gebruik

des avontmals mocht verhinderen - twelck avontmal den

sondach a dato 20 huius geholden worden unde sind

folgende personen na anhoringe haerer bekentnis unde

vorgaende vermanung unde underrichtung upt nie thoge-

laten worden:

 

1. Reiner Schmidt

2. Edse Hemmes

3. Cornellijs Honnekes

4. Mette Wijnes

5. Taelke Luijttijenn

6. Sara Jacobs

7. Stine Berents

 

p. 125

 

Den 22 Aprilis [1614] isz vergaderunge gewest

van den olderlingen undt diaconen nadem

male folgende paschen des h nachtmal

solde geholden worden undt sindt onser

gemeente van nies toegedaen folgende

personen

 

1. Jurjen Jansen olijschlager

2. Jacop Wildrichs pottebacker NB er staat bottebacker

 

Den 15 Augusti isz vergaderunge gewest

constistorialis in welche verhandlet isz

1. dat men die kerckvogten begröten sal

dat sie die sacristie laten upmacken

umb onse vergaderunge darin alle

sondage precise to holden

2. isz beschloten den x sondach des heren

avontmal to holden

 

Den 2 7bris [1614] isz vergaderunge van older-

lingen unde diaconen gewest undt

sijnt unser gemeente datmal togedaen

folgende personen:

 

1. Tedde Thomas, meister Thomas wif

2. Jantjen Roelefs, 3. Hindrich Willems

tichelknecht mit Hille Hindricks

5. Geerdtjen Hillebrandts

6. Trine Hermans, 7. Hubertus Bous

8. Maicke van Have

 

2. Hefft consistorium unanimiter ge-

resolvert dat men mit den ban

van Apke Giszbert sall vortfahren

 

p. 126

 

Den 23 decembris [1614] frijdages vor Khristag isz

vergaderinge gewest undt sindt na vorgahnde be-

provinge unde undersokung des glovendes unde levendes

folgende personen tho der gemeente getreten

und thogedaen worden

 

1. Alef Goltsmit 2. Gertien sein frouw

3. Focke Edsens

4. Trijne mijn frou

5. Leffert Schwiers

6. Johan Jansen tim[m]erman

7. Gabrich Jansen sin frow

8. Job Wabbes

9. Esse Jobs sin wiff

10. Herman Recke[?] steinmetzler

11. Trine Jansen des ölijschlagers wif

12. Geszken Clasen upt gasthusz porte

13. Hindrickjen Clasen Claus Wedevars[?] wif

14. Peter Mennens mijt mijn frouw

15. Jaco[p]ijen

16. en 17. Harmen Evers Gese mijn ffrou

18. Gedeon knopenmacker

19. Tetje Isebrants - gortemackersen

20. Anna Jansen s Johans wedwe

21. Gertjen Jansen, Simon Jansen

up de Hummelborg wedewe

22. d Phaebus Idtsserus secretarius

23. Hijndrijck Wijlkes

24. Peter sijn huszfrow

25. Trine Meints Eppe Doets up de Wirda wehde frowe

 

p. 127

 

Den 1 Januarij 1615 isz van der gemeendte

die verkiesunge der olderl unde diaconen geschien

unde sindt afgetreten Johan Lucas gewesen

olderling an welches stede gekoren isz Geerdt

Hermans; Albert Frese aftredende als diacon

heft vor succeszorum bekomen med gemeensa-

me stemme Hubertus Busch

 

Den 7 Aprilis anno 1615 isz vergaderinge gewest sond.

unde sindt na vorgaende beproving hares

glovendes unde levendes unser gemeente

ditmal thogedahn worden folgende personen

 

1. Harmen Abels

2. Thomass Klasen

3. Rixte Meiners

4. Aeltjen Fechters

5. Gebke Hermans

6. Grete Melles

7. Grete Peters

2-7: disse personen hebben begert

in haeren namen tho underschriven

 

Den 22 Decembris anno 1615 sindt

dor tuschensprecken der underschreven getugen

veraccordiert Johan Lucas eensdels und

Rener Luers anderstheils wegen enige

schortunge und miszverstandt so uth verkopung

unde leverunge van 1000 olijekoecken tuschen

hen beijden erreisen was ...

 

p. 128

 

3. die quæstie an sich selven hebben sie

beijde an mij pastoren Georgius Placius

stede undt faste begeven darin tho

aquiescieren wat darin vort beste und

stichtlicksten mag und sal bevonden worden

twelk sie met underteeckung harer

handen befestiget:

Jan Lucas, Johan Luitjens glasemaker

Rener Luerts, Doeko Luinchusen

 

Item dewiele wie entschloten

weren des heren nachtmal up anstaende

Christag [1615] tho celebrieren so sindt

folgende personen mede upt nie

na angehorter hare bekentnisze unde under

forschunge hares levendes tho gelaten

worden

 

[Enkele namen in 2 kolommen:]

1. Lauwerens Neiman

2. Cornelje Jansen Staut 3. Jan Luijtijens

4. Wemell Weijrs

5. IJde Wijllems

6. Siabbe Drewes

7. Sijvert IJansen

8. Sare Harmens

9. Martjen Pieters

10. Ave Pieters 11. Ave Hermans

 

p. 129

 

Den 1 Januarij anno 1616 isz in

behusinge pastoris na anropunge gottlikens

namens verkiesunge van olderlingen

unde diaconen geschien der die samptlike

anwesende broders undt sindt afgetreden

als olderling Johan Lutjens, als diaconus

Johan Herts van die gemeente hares

trowen deenstes u[nd] flits halven bedancket

sijnde an welcher stede tom olderlinge

verkohren isz Johan Lucas tom diaconum

Lutjen Clasen

 

Isz dat hillige avontmal wedderumb

geholden up Paschedach [1616] unde

sindt alle vorfallende schwaricheiten

afgehandlet undt tho unser gemeinte

getreden:

 

Egbert Berents slagter

Anna Jansen sal Jan Alberts wedewe

 

Des heren avontmal isz geholden den 25 Aug [1616]

unde sindt tot unse gemeente gekommen folgende personen:

 

Siwert Bolman

Hindrich Icke

Martijen Gijsbertus

 

Den 29 Novembris isz consistoriale vergaderunge ge-

west und dewiele folgenden sandags den 1 Decembris sijnde

des heren nachtmal solde geholden worden, sindt alle vorfallende

schwaricheit so veel doenlich was affgehandlet

undt sind unser gemeente tho gedaen van nijes:

 

Berent Ween

Anthonij Jansen Breda

Hijndrijck Frijtsenn

 

p. 130

 

van anderen orten sijnt to uns gekommen:

 

Hille Peters

D Jacobus Henningius

 

[Anno 1617] den 1 januarij isz electie geschiet und

sindt gekoren tot olderlingen an stede van

Quintin Jacobs Antonius Brede, tom diacon an

stede Oltger Aulus - Claesz Hommes

undt isz mede als afgegahn Albert

Tolen

 

Dem 21 Martij [1617] frijdags vor Dom: Oculi

isz vergaderunge gewest des consostorij

unde sindt volgende persoone tot unse

gemeente getreden:

 

1. Baje Ricklefs, 2. Johan Jansen

3. Simen Abels, 4. Oost Honneken

5. Sasse Hermans

6. Garlich Hermans, 7. Geszke Hindricks

8. Ewe Geerts, 9. Grete Michels

10. Rene Alles, 11. Geszke Egberts

12. Gertjen Sasses

Isz ook to uns gekommen Harmannus

Tamken conrector Schole mr

 

Dominica Exaudi isz des h avontmal

geholden worden undt sijn to uns gekommen

van nies:

 

Focko Heres

Carolus Mullerius

 

NB pro memoria

Rickele die husfrow van den E Rente-

meester Johan Huszman hefft mij tot sich

gefordert in hoer kranckheit undt gesegt

dat sie die armen im Dam begifftige undt

legatiere vijffhundert gl carols na hoeren

afsterven to genieten. Die E Rentemeester

was darbij undt belovet dat he idt

tot vifhundert dalers wilde maeken

 

p. 131

 

den 23 decembris [1617] isz vergaderung geholden warup fusto[?] natio[?]

solde dat avondtmal solde geholden worden sijnt to onse

gemeente komen folgende personen

 

Homme Julles, Anna Arents, Alith Lubbers

 

1618, den 1 januarij isz verkesinge der olderl und diaconen

geschiet, undt mit gemeene stemmen gekohren tom

olderling die Ehrb Durt Emans Borgemeester, an stede

sal Jan Lucas, an stede Jan Selisz tom diacon Peter

Mennes etc Eeliquis continuantibus

 

Dom: oculi isz eens[?] domini celebriert undt sijn van

nijes togekoemen:

 

Herman Abels, Johannes Albertus mit sijn frow

 

Dom: 2 Trinitatis isz avermals S ...a ge-

celebriert undt sijn to die gemeente ge-

treden:

 

Juncker Hindricks Sigers huszfrow

B Geert Lutijens

Herman Koeckebacker

 

Anno 1619

 

Den Sondach 15 Trin: isz avermals

dat h: avontmal geholden undt sijn

to uns gekommen:

 

David Dercks

Mette Harmanni

Altjen Willems

 

p. 132

 

Den 23 decembris [1619] isz consistorium verga-

dert gewest uith orsaeken will des heren nachtmal

solde op aenstaenden Christag celebrieret werden

undt sindt volgende personen to unser gemeente

getretten unde geadmittiert worden

 

Jan van Lipbonne

Harman IJans

Gertruit Henningius

Jeste[?] Gers

Susanna Oest

Folgende personen hebben solven nit schriven konnen

 

Wierdt Pieters

Jan Hindrixs

Egbert Jansen Evertjen sijn huszfrow

Abraham Heres Gebke sijn huszfrow

Esse Jobs

Altjen Davids

Regina Mölenhaves

Jantjen Simens

Noch van anderen orten to uns gekommen

Theodorus Hutenus

Gebke Hindricks

Dewer Phoppens

 

Anno 1620 den 2 januarij is kiesinge ge-

schehen van Olderlingen u[nd] diaconen

undt an stede der 2 verstorvenen older-

lingen als Burgermr Duert Emens en Antoni Breda

sindt gekohren Hubertus Busch item Roelef Jansen

tom diaconum an stede Hubert Busches Jan Lisse-

bon die junger

 

p. 133

 

Den 17 martij isz consistorium verga-

dert gewest undt na vorgaende onderwij-

sunge gemelte persoenen to der gemeente

getreden undt tom gebruck des h avontmals

admittiert, welches den 19 folgents solde ge-

holden worden

 

Jan Jansen schmidt

Gise Berendts tigler

Coert Melles

Imme Laurents wevers wijf

Martjen Meinardts

Amke Christoffers

 

Den 20 Julij isz vergaderunge der olderlingen

undt diaconen gewest undt sindt

na vorgaende underrichtunge unde verma-

nunge tom nachtmal des h togelaten wor-

den welckes den folgenden sondach (23 julij) solde

geholden werden folgende personen:

 

Pieter Fransen Hijndrijck Jacops

IJann IJansenn

Jann Reijnders

Reinder Jansen

Mette Berents

Hindrijcktijnn Gewijs[?]

 

Den 3 Novembris is consistorium bijeengewest undt

sindt na vergaende vermanunge undt be-

loffte to der gemeente admittiert geworden

folgende personen

 

Freerick Meinerinck

Gerdt Jans

Luerdt Tijaerts

Gertrut Peters van Haigkeland

Lubbe Jansen, Jan Jansen schmidts frowe

Trintje Jurgens, Jurgen Fransen frowe

 

p. 134

 

Anno 1621

 

Den 1 Januarij isz van die gemeente

tot verkiesunge der olderlingen undt diaconen

geschiet undt sindt in horen dienste die sam-

ptlicke broederen continueret worden uthgesondert

an stede van Geert Hermans sal: die verstorven

undt Roelef Bisings[?] smidt van nies verkohren

folgende broderen tot olderlingen

 

Johan Lutijens Glasemaeker

Johan Geerts

An stede Lutjen Clasen gewesen diaconus

Reiner Luerts tot diaconus

 

Den 2 Martij isz vergaderunge gewest

des consistorij undt sindt folgende personen

nae gedaene underrichtunge undt vermahnunge

ten avontmale des heren, twelck den folgen-

den sondach dominica oculi solde celebriert

worden to getreten undt to gelaten worden

 

Hijndrich Jaacobs anders Melis

Karstijen Hijndrijcks

Harmen Beika

Melcher Gronewolt

Rener Wilricks

Altjen Jansen

Tette Jansen

Gertjen Karstjens

Trine Hindricks

Siben Melchers

Alith Alberts

Grete Karstjens

Martjen Alberts

Albert Bolens

 

Sindt ook die Ehrb Oltger Aules unde

Leffert Wolters up begerent des consistorij

comparieret undt isz hoer verschill undt dispuit

wegen die timmeringe Oltgers up den Delfft,

waermede Leffert pretendiert dat Oltger

hem te nae getimmert ...

 

p. 135

 

Den 8 junij anno 1621 isz consistorium geholden

umb die nie ledematen to underrichten

die sich in die gemeente t' geven in ...

Disse ledematen sindt van

nies to uns gekoemen

 

1. Jan Jansen

2. Meinert IJansen

3. Fije Peters; 4. Renszke Jacobs

5. Gertjen Jacobs; 6. Jantjen Gerrits

7. Anneke Eppens

 

p. 136

 

Den 8 Augusti anno 1621 sindt Eeldre Dircks

unde Abele Hermans weduwen wegen

hoer quaestie verdragen dergestalt, dat

Eeldre tuschen dit undt Michaelis aen

Abele bethalen ...

 

Den XX Trin: isz dat hern heilige nachtmal

gecelebriert undt frijdags to voren volgende

personen upt nije na vorgaende onderrichtung

admittiert als 1. Eltje Jacobs Backersche

2.

3.

 

p. 138

 

Den 8 Februarij is consistorium bij een

gewest undt sindt die so si[c]h in die

gemeente van nues gegeven onderrichtet

undt geadmittiert worden warup ...

den folgenden sondach Dom Septimus Os…

des heren nachtmal solde gecelebriert wor-

den.

 

Hindrijck Jansens

Hermen van Boecholt

Gerdt van Brunswick

Frerik Cornelis

Trine Frericks

 

p. 140

 

anno 1622, den 31 Maij is consistorium bij een gewest

undt sijn na vorgaende vermahnunge undt

underrichtunge volgende personen

to die gemeente getreden ende gead-

mittiert, dewijl folgende sondach

Dom: Exaudi het avontmal des h geholden

solde worden

 

Jan Hindrigs Prigge

Claeske Jansen sijn frouwe

Grete Geerts

Sjawke Jansen

Anna Siberts

 

p. 141

 

Den 15 julij [1622] is die EE Doede van Amszweer

in dem consistorio comparieret umb ordre to

stellen up bethalunge van sijn begiftunge

an die armen alhier im Dam gedaen, belopende

500 Carol guldens; wijsende die vorstanderen

van 't gasthus undt dem huszsitten armen

eerstlik up Jan Gerritz im Dam so sije EE

mit 75 dalers undt ettlike jahren renten plichtig,

danah up die weduwe van sal Harman

Golttschmidts, so hem schuldich tot 400

gl gelik brieven undt acten medebrengen

umb dat bij den selvigen die vorstanderen hoer

beste wollen doen die bethalung van vorschr 500

gl to söecken undt to forderen ...

 

Den 15 Novembris [1622] isz vergaderunge gewest des

consistorij ende will des heren nachtmal solde up

volgenden sondach geholden werden sindt na dem

sie underrichtet worden, volgende personen

tot unse gemeente getretten:

 

Jan Berents van Munster

Jan Lucas

Hindrichen Fockes

Grete Gerrits

Trine Simons

 

p. 142

 

Den 12 Januarij anno 1623

hebben Focko Edses ende Lubbert Fischer in dem

consistorio sijnde mit worden tegen beijde

Johan Lutgens als eedgenoten verlopen

... Johan

Ludtgens hopman ende Johan Ludtgens

Gasthuis vogt vorgeworpen undt verweten sij

van Focko Edses dat sie hadden een eedt

gedaen tegens die gemeente, undt tegens

dieselvige gemeente hadden underteikent ...

Broeders sulkes getuigende sijn

Roelef Egberts, Johan Wolters, Lutjen

Clasen, Rener Luerts

 

Den 14 Februarij [1623] isz vergaderunge gewest des

consistorij, undt also folgende sondach des

h heilige nachtmal solde geholden worden, so

sindt volgende persoonen onderwesen undt

to der gemeente Christi togelaten worden

 

[Enkele namen in 2 kolommen:]

Elisebeth Ubbena Huge Haeijiens

Martijen Jakups Johan Hijndrijk

Foekel IJohannis

Ave Hindricks

Anna Meijers

Grete Lauwrents

Anna Remets

Frawke Jansen

 

Dom Exandi isz des heren nachtmal wedderumb geholden

 

p. 143

 

Dominica Trinitatis is dat heren nachtmal

geholden undt sijn tot unse gemeente ge-

kommen

 

Jr Hindrich Sigers

Jantjen Gerritz suster Lisebeth

Peter Timmerman

Arnt van Solwardt

Geszke Hansens

 

Den 1 januarij anno 1624 isz ver-

kiesinge van den olderlingen end diaconen geschiet

ende sijn als olderlingen afgegahn

Borge: Doecke Lunickhusen

ende Roelef Egberts

wedderumb upt nie gekohren Johan Wilkens ende Roelef Egbarts

Van den diaconen sijn afgegahn

Borgmr Hero Fechter, ende

Rener Luerts ende an hoer

stede gekooren Johan Berents ende

Jacob Wilrichs ende sijn die

afgaende olderling ende diaconen

hoers flites halves bedancket die

aengaenden averst, also geen upspraeke

end verhinderung na dien sie der ge-

meente waren vorgestelt als gewoonlik

vorgefallen den 2 sonndach na der ver-

kiesung opentlik in hoeren dienst be-

krefftiget worden

 

Den 16 Februarij [1624] also den folgenden sondag

des h nachtmal geholden

solde worden isz vergaderung geholden ende

sijn volgende personen mede upt

nie to der gemeente getreden:

 

Jan Garbrants wantscheer

Tijarck Bouwes

Joost Hermans holdtsager

Geerdt Alberts pannebacker

Jan Göeckens

 

p. 144

 

Aveke[?] Lamberts

Wipke Jansen

Anna Jeltes

Anna Jansen

 

Den 25 junij [1624] isz consistorium bij een gewest

ende also des h nachtmal geholden isz den

27 folgend sijn die so sick van nies in

die gemeente begeven underrichtet ende verhört:

 

Peterke Huges

Gertrut Gerts

Anna Hindrichs

Sijert Eiljes

 

p. 145

 

[blanco pagina]

 

p. 146

 

1625, den 6 Februarii, is de gemeente in de pastorije

bij een geweest, ende na ahnroepinge Gotts verkoren

tot olderling de E en wollgel Jacobus Henningius,

rector dammonensis; tot diaconen de E Harmen

Boekholdt en Doede Hitjes

 

Eodem den 18 Februarii is consistorium bij een geweest,

ende sint de questioes broeders versönet, de suimachtigen

ahngemanet, de nije lidtmaten underrichtet ende

bevraeget ende volgende persoonen na examinatie ont-

vangen ende ahngenomen alls lidtmaten jesu christi

ende deser christliker gemeente

 

1 Jacob Tonnijs wedman then Damme

2 Sijger IJacops

3 Wijllem Jansen

4 Eevert Wiggers

5 Haije Haijes

6 Bouwke Heines

7 Segelcke Berents

8 Kunne Everts

9 Anne Janszen

10 Aleit Haijens

11 Aaltjen Herens

12 Geertjen Alberts

13 Hille Hindricks

14 Anne Geerts

15 Frouwke Harmens

16 Gepke Ottens

 

p. 147

 

Met attestatie van andren gemeenten sint ahn-

genomen:

 

Susanna Jannsz van Embden

17 S. Johannis Reisen huisen weduwe

18 Marjechen Hinrichs van Groningen

19 Ave Peters van Lellens

 

Eodem den 15 Maji is consistoriael vergaedringe geweest,

ende goet gevonden, dat de kindren so den h doop ontvangen sollen,

bevooren den pastooren ahngemeldet worden van den olderen,

persoonlick, schriftlijk etc soo 't hen beleven sall

op dat se worden ordentlich mogen in ein boeck getekent worden

so datho nu is verordent. Item,

dat de kinderdoop ende copulatie, des sondachs niet voor,

mar na den middach geschiede. Ten laesten dat men des

hh hoocher nachtmael over 14 dagen holden solde

 

Eodem den 27 Maij is presbijterium bij een geweest ende

na sommarische onderwijsunge sint dese persoonen tot dese

gemeente J C getreden, op confeszie hores geloofs

 

[Namen in 2 kolommen:]

Evert Wolters Garbrandt Heeres

Reiner Eppes Willemtien Gerdts

Eeijije Egbers Greete Joosts

Mararrigge Lubbers Barber Dercks

Folche Alefs Aaltjen Sijwers

Betteijen Harmens Jantjen Jansen

Greete Janszen Frouwke Reeklefs

Trijne Peters Minnelt Eppes van Sollwert

 

p. 148

 

Noch is Peter Sträckholdt vor uns vorschenen mitt sijn wedderpartt

Anna Glasemakers wegen enige vormenede schuldtforderung ...

 

Den 25 dessulvigen is M Peter organista vormanett worden

beter achtinge up de klocke tho hebben ...

 

Anno 1625 den 12 Junij hefft Rener Luirs oldeste geklagett

datt em voir sine bedeninge noch van den armen ...

 

Auke Doukes hefft denn consistorio laten anmelden wo dat he ein

schip gekofft und noch enige penningen van nöden hadde um datt

schip tho betaelen batt derwegen men muchte em ein dartich offte

25 daler vorstrecken up gewisze renten. Is resolveret datt se mit

einander willen ...

 

p. 149

 

Anno 1625 den 19 Junij na anropinge Göedes is vorgebracht wo datt

enige persohnen woll waeren proclameret averst noch nicht copuleret

und gelijkewoll noch tho samen woneden. Ja dat ock eenige all shon bij

einander wohneden unde sick noch hadden proclameren noch copuleren

laten als Hans Ticheler und Jan Alles is resolveret dat ein

prediger mitt ein olderling se solden vormanen om mit de co-

pulation vort tho faren, darmede se nocht in ungelegenheitt komen muchten

 

Noch is resolveret dewile de schole nu genen Rectorem hadde und

dennoch sehr nödich wehre ...

 

Noch is verordentt datt alletijdt ene van den oldesten der Ge-

meine solde dem classicale thosamenkumst bijwohnen, worvan dan

der Erbare Roleff Egbers als de Oldeste nu solde der erste sijn ...

 

Noch is resolveret datt M Peter organista solde sijn matrimonal

protocol warin die niewe Eheluiden ingetekent worden int con-

sistorium bringen um visiteren tho laten ofte se ock ordentlich wor-

den ingetekentt ...

 

Anno 1625 den 26 Junij ...

 

Demnach in vorgaenden consistoriali vergaderinge is geredett worden

van dat legät so s R Garleff Tiadens en consorten solden an

unse armen uthkeren, und den wolgedachter s E vor die hem

belovett hadde ...

 

p. 150

 

Der boockholder Johan van Munster hefft berichtet datt he den h Borgermr

Hero Vechter des legati halven unse armen gemaket hadde angesproeken

datt em thom andtwordt geworden der h Borgermeister wolde datt

legatum woll bij sick beholden up gewisze pension als vijve then hundert

jharlichs und den armen ein obligation darvan geven ...

 

Anno 1625 den 3 Julij na gedane gebett is datt Eheboock angefangen ...

 

p. 151

 

Anno 1625 den 24 Julij na anropinge Godes hebben de h kerckvogden

up Auwke Douwkes anforderung geandtwordett ...

 

Noch is vorgestelt van Meinert Jansen van Berum und Anna

Jost holtsagers dochter sijn bijliggersche dat he hebbe geklagett copulirt

tho werden offte he wolde wechlopen, warop is resolveret dat

dewile he ende Hansz Ticheler und andere mehr vellichte in sodanige

unchristliche ordnung muchten befunden werden dat der ene offte de

ander muchte vormals die Ehe gebroken und nu wedderum mit

anderen begeren proclameret und copuleret tho werden datt consisto-

rium averst hirin beschwarlich sich findende uth reden dat de Ehe

brekersche persona vel quasi mortua geholden wurde und nicht ad

aliud conjugium mogen admitteret werden dat se solches dem

classi und deputatis sijnodi wollen refereren und in judicium daer

van hören

 

Anno 1625 den 3 Augusti hefft Jan Allers als he van unsen

broder dno Sibr Francisci pastoren im dam und siner adjuncto

is angespraken worden wegen nalatinge der copulation sick

beklagett datt idt man ein vorsumenisse wahr, beloveden

averst den 14 hujus sick na christlicher kerckenordning copulern tho laten

 

p. 152

 

Anno 1625 den 5 Augusti stijlo veteri is datt consistorium in dem nahmen

des heren vorsamlet gewesen und na anropinge Godes sijn de niewe

ledematen im consistorio erschenen warin mien is vorgeholden de sum-

ma der gantzen hilligen schrifft vorvatett in de hövettstucken un-

sers Christliken gelovens und na dem se thott vorscheiden mahlen

gefragt sijnde offte se dattsulve van herten geloveden hebben

darup einstendich geandtwordett ja, und dewile se ditt alle bekent

ook tho coren datt consistorium ein gudt getuichenisze hoeres lerincks van se gegeven

sindt se darup vor ledematen up end angenomen und sollen des

folgenden dages der Gemente vorgestellett alls den hirna folgen

 

[Namen in 2 kolommen:]

Jan Meijer Anna Henrichs Mencke Backers fr

Grete Henrichs Reiner Anna Aijlts, Gert Hermans wedwe

Willrichs husfrouw Trijntijen Husmans die husfrow

Claesken Wabbes van Conradus IJohannes Ulcken

Wellmoett Jansen Herman Berentijen Husmans de frouwe

Simens huisfrouw van Doede Hijttijens

Eltien Henrichs Trijne ten Buer[?] Jan van Munsters fr

Marritien Mennes Grete IJans

 

Post dimissionem membrorum ecclesia is censura morum geholden und de-

wile dorch de Genade Godes is alles richtich bevonden is dem broderen

sambtlich gewunschett Godes Genaden und den h Grist om also

in ambt leven und wandell vordan tho leven waszen und thothonemen.

 

Den 6 Augusti sint dese nije leden der gemeent voorgeholden

ende hebben den 7 Aug met ons des h avondtmahl

ontvangen, dewijle niet op hoer te seggen gevallen

 

Anno 1625 den 28 Augusti sijndt Jan Allers und sijne

husfrouw Trijne Dricks publice in der Gemene

copuleret worden

 

p. 153

 

Eodem den 11 september is presbijterium bij een ge-

weest ende is geklaget over de onthillinge des

Sabbaths dat de huiszluide hoer botter, keesz, koren

etc wahren juist op den sonndach heerwaerts brochte ...

 

p. 154

 

Anno 1625 den 18 sept fusis precibus is Rener Luirs

obligation vorgelesen und approberet

 

Eodem, den 25 septembris is consistorium vergadert

geweest ende sijn Peter Straakholts

frouwe ende dochter, s. Evert Backers frouwe

quaestioos sijnde an de ene sijde ende darbe-

nevens Focke Straakholdt ende sijn frouwe

Geertjen an de ander sijde quaestioos sijnde

tegen de voorsz. persoonen ...

 

p. 155

 

Anno 1625, de 2 Octobris is vergaderinge des

consistorii geweest ...

 

Item, Peter Straagholdt is verdragen met

sijn broeder ende sonderlinx sijnes broeders

frouwe Geertjen ende beloeven vreedsaem

darna te leven etc

 

Eodem den 7 octobris is presbijteriael bijeenkomste

geweest ende is eersteliken gevraget na der

nije lidtmaet[e]n soo hoer nu sulle in de gemeente

J Chri begeven ...

Darop hebben sie

hoore nahme in dese protokoll getekent offte

teken laeten, als volget

Harmen Gijsbers

Geert Karstens

Jan Ottens

Geeske Harmens, frouwe van Harmen Gjsberts

Henneke/Heuwke[?] IJaens frouwe van Jan Ottens

Anne Henricks, Hinrick Eggens frouwe

Anne Gijses, weduwe van Gijse Harmens

Altijen Peters de wedewe van salijge Peter Wusenstie[?]

Martijne Schweers dochter van Sweer Everts

Aeltijen IJans frouwe van Jan Meijer

Marritien Crijns wedwe testim exhib.

Trijne Kosters van Utwierde testim exhib.

Trijne Jacob Jansens husfr

 

p. 156

 

Ook hebben Roelf Egbers ende Jan Luitjens

soo enige quaestie hadden van een koornkoop, een

ander de broederlijke handt gelanget ...

 

p. 157

 

Vortekenisze deszen so Anno 1626 van

den 1 Janwarij inclusive an und

folgendes is vorhandelt worden

 

Anno 1626, den 1 Januarii is de gemeente in de

pastorije bij een ander geweest ende hefft na aenroe-

pinge des nahmens Gotts door meeste stemmen,

tot olderlinge verkoore den E borgermester, Geert

Luitjens item de E Jann Luitjens

am de plaetse d Jacobi Heningii rectoris soe ver-

trocken ende des E Jann Geerts soo afgegaen is,

welcke de gemeente hares vlijts bedancket is, tot dia-

con overst den E Simon Abels korvenmaker,

am de plaetze des E Jann Luitjens de afgaen is, ende

sines trouwen diensts bedancket

ende na dancksegginge tot den here sijn de

broeders van een ander gescheiden

 

Demnach Benne Moder [ondertekent Benne Peters] und Anneke alias gedofft[?] Susanna [tekent Susanne Oest] s. Ost Honne-

kes nagelatene wedwe sijn in twist und unenicheitt

geraden wegen deszen datt Bennemoder sick geweij-

gert hefft Anneke in den kraem tho bedenen om

enige erheeffliche reden warover Anneke sehr is

entrustett gewesen so datt se ock Bennemoder mitt

worden de ehre betreffend hertlichen laederet hefft

so dat de gemöter van beijden sijden sehr sijn undt-

rustett und sehr tornich up einander gewest sijn ...

 

p. 158

 

Anno 1626 den 6 Januarij is datt consistorium verga-

dertt und sindt erstlichen die niewe ledematen so sick

tho de Gemente begeven dem consistorio nominatim vor-

gestellet worden ...welcken se tho

gehorsamen mit handtastinge und underschrivinge ock bekrefftigt

hebben

 

p. 159

 

Swier Evers smit

Ippe IJakops smijt

Willem Jansen

Hansz Scharff

IJacop Hijndrijcks

Derck Hijndercks, item Hanns Kopp

Wko Klaesens

Algren/Atijen[?] Welms

Lijsabett Teijsen

IJann Lurs[?]

Aaltien Luitiens

Lisebet Roelefs

Fosse Gerdes

Brecht Sijrdts

Remke Tiadens

Trintien Albertus, item Eltje Tiddes van Nijenhusz met attestatie

 

p. 164

 

Anno 1626, den 10 Martii is kerckenraet

bij een ander geweest ende is erstelijken

relatie gedaen van het gene, dat merckelijk

 

p. 165

 

in den ommeganck ende besoekinge deser gemeente

was voorgevallen: darna is gevraagt na den

lere, wandel ende ommeganck der gene de hoer

op 't nije gedencken tot het h avondtmael te

begeven ...

... waerop sie ook de hande van hen

gegeven hebben, als volcht

 

[Namen in 2 kolommen:]

Peter Jacobs

Tijabbe Gerrijts Grete Clasen

Jan Hijndrijcks Cornellijs Gijsberts

Herman Albers Trijne Tjaarts

Berent Peters Wipke Wilkes

Focke Smijdt

Jann Janszen IJkijen Abels

Klaasz Gerrijts Trijne Reinersz

Fenneke Peters Greete Fockens

Anne Hames

Trijne Bartels

Grete IJansen

Anneke Sijwerts

Lubbe Dercks

 

p. 166

 

Anno 1626, den 24 Maji is consistorium bij een geweest ...

 

p. 167

 

Ook sijn Anneke, Oosts s. weduwe, ende Hilcke

Jann Geerts huszfrouwe questioese ledematen

sijnde ...

 

Anno 1626, den 26 Maji is kerckenraet bij een

ander geweest ende hefft hoer Hilcke laeten

excuseren, dat sie voor ditmael, gedaecht sijnde

niet konde in den consistorio verschijnen. Darna

is gevraecht na den leren ende ommeganck

der nijen lidtmaeten, de tot onse gemeente nu

gedencken te treden ...

... ende hebben hoeren naeme

daromme tot bevestinge hier getekent, offte tekenen laeten

 

p. 168

 

[Namen in 2 kolommen:]

Aeilt Abels Engel Tjabbes

Rijke Auwen Janntjen Rewinx

Geeske Janszen

Met attestatie sijn aengenoomen mr Jann

Janszen met de fr steenmeszeler, item

Hinrick Koorts met de fr, alle van Beem,

ende noch Lamke Hermannus, van Juckquert

 

Anno 1626, den 27 Maji, is een vollwaszen

persoon, met name Peter, sijnde een mennistenn

sohn gedoopt na de voorige resolutie alls

de proefpredige geschiet was

 

Anno dni 1626, den 28 Maji is de Eer

ende wollgel d Tido Henrici pastoor ten Damme,

op den pinxsterdach, om den avondt gottsalichlijken

in den heren ontschlapen

 

Anno 1626, den 6 Augusti is consistorium bij een

geweest ende is om den classi moegen bij te

wonen, gedeputeert de Erw Peter Mennes

 

p. 169

 

Anno 1626, den 13 Augusti is consistorium bij een

geweest ende hefft eerstelijken de E jonckher

Willem Ubbena met sijne frouwe attestatie

begeert voor het consistorien tot Groeningen

wert geresolveert dat men hem sulx eerlijk

moet mededeelen

Noch hefft Peter Claszen pottebacker vor sick

solve attestatie begeert, ten einde hij bij de over-

heit mochte wer te gueden komen de hem wegen

des pachtens gedencken te straffen. Resolveert

dat men hem allsdan sall attestatie

mededeelen, doch na bij een komste, wanneer hij sick

in sijn woonplaetse sall tot des heren

dischk begeven

 

p. 170

 

Den 25 Augusti is consistoriaele vergae-

deringe geweest ende is eerstelijken gevraecht

na den leven der genen de tot de gemeente sullen

op t nije treden ...

... warvan sie hoer belijdenisze gedaen, ende

belooft hebben met handtastinge ende handen ...

 

Alten Aldrijck de husfrouwe van Oltger Auweles

Emme Jannszen Frouweke Rijken

Wolbrigh Jacobs

 

Anno 1626 den 10 septembris is consistorium bij

een geweest …

Noch hefft de pastoor relateert, hoe dat Meinert

Janszen ende Anna Joosts begeeren copuleert

te worden ...

 

p. 171

 

Noch is geproponiert van de arme verdrevene

pastoors uth de Pallsz om eene allmisze ende

collecte darvoor te samlen ...

 

1626, den 17 septembris, is consistorium bij een

geweest, ende allsoo clasz morgen sall geholden

worden, is de E hoppman Jan Luitjens ge-

deputeert, om dens: bij te woonen

 

Noch is de pastoor ende Joannes Wilkens,

pastoor tot Sollwert verordineert, om den E

redger wederomme te vermaenen

 

Dewijle ook Jann Sijwerts gortemaeker, sick

een lange tijt hefft absenteert van des heeren

tafel wert geresolveert, dat men hem in den

consistorio sall vriendelijck vermaenen offte hem

door andere middelen wedersoeken

 

Ook is geklaegt over mester Geerts kiste-

maakers onordentlijk leven met dronckenschap,

ende elders, wort geresolveert, dat hij in den

consistorio sall ernstlik vermaent worden

 

p. 172

 

Anno 1626, den 8 octobris is consistorium bij een geweest,

ende is geresolveert ook na goetvinden des classis,

dat Meinert Janszen en Anna sullen gepro-

clameert en te samen gegeven worden

 

Anno 1626, den 20 octobris is consistorium bij

een geweest ende hefft erstelijken Reiner

 

p. 173

 

Luirsz, broeder ende lidtmaet deser gemeinte van den

consistorio begeert een attestatie ende voorschrijven

aen de heren staeten tot Doccum, warbij hij in on-

gelegenheit gekoomen was ...

 

Evert Fockes/Taakes ende sijne frouwe, Konne, begeren

ook attestatie dewijle sie na Doccum gedenken

te vertrecken ...

 

Anno 1626, den 3 Novembris is consistoriaele

vergaderinge geweest ende hefft men eerstelijken

gevraecht na den leven der genen de op 't nije

ende eerst bij ons gedencken 's heren h hoocher

avondtmael te ontvangen ...

… ende

hebben tot bevestenisze van desen hoer naemen

hier getekent offte tekenen laaten etc

 

p. 174

 

[Namen in 2 kolommen:]

Popke Entes Free Egbers

Derijck Osterman Lisebet Wijllems

Gretien Evers Trijne Peters

Rijchele Herens Marje Geerts

Euke Hindrix Wipke Jannsz

 

Met attestatie ende van anderen

gemeenten sijn aengenoomen

 

De E ende wellgeleerde Hannes Snetlage Rectoor

Nicolaus Coiter, Albert Berens en

Albertus Berchuis, Martjen Alberts

Wilhelmus Georgii, Jann Kerckraet

Jacop Claaszen

Corneljus Heres

 

Anno 1626, den 26 Novembris is vergaderinge

geweest ende is onder anderen voorgestellt van

Hannsz tichelaer ende sijne frouwe darbij hij nu

tegenswoordich leeft ende warmede hij begeert,

na proclamatie copuleert te worden off sulx

geschieden mooge, mitz sijn eerste frouwe na

sijn seggen om overspeel van hem verlaten, ende

ook in een ander eestandt getreden was, de-

welcke nu ook all gerust is. Consistorium

 

p. 175

 

allsoo weinich in 't getall bij een sijn ende verstaen

hebbende dat morgen classis deputati werden te samen

komen, begeert, dat de pastoor Sibrandes dese saeke

denselven deputatis te verstaen geve, ende horen ordeel

onderwerpe

 

Anno 1626, den 10 decembris is presbijterium

vergadert geweest, ende onder anderen beschlooten,

dat Hanns Ulcken Tichelaer, ende sijne frouwe,

waerbij hij nu leeft, geheeten Deuwer, sullen,

alls ook het clasz goet gevonden hefft, luit den

acten darvan, gelijk tevooren van Meinert

Janszen, geproclameert, ende volgendts

darop gecopuleert worden

 

Acta 1627

 

Anno 1627, den 1 Januarii, is de gemeente

in de weme vergadert geweest ende alls des

heren hillige naem aengeroepen was, sijn twee

olderlingen afgegaen alls Luitjen Claszen,

en Peter Mennes, ende een diacon, alls

Jan van Munster, dewelcke all te samen

hoeres vlijts hoechlijken sijn bedanckt.

Darna sijn de plaatsen wederomme bekleet

worden, ende sijn verkooren door meste

stemmen tot olderlingen, Jann van Munster

ende Jann Selis, tot diacon, Hinrick

Fritz, korvemaker. Entlijken na gebede

tot den here ende dancksegginge sijn

de broeders van een ander gescheiden

 

p. 176

 

Anno 1627, den 14 Januarii is het consistorium

bij een geweest ende is gementioneert van Albert

Boeles dewelcke wegen sommiger reden, de tegen

sijn persoon waren uthgestooten, hem een tijt-

lanck van des h hillige tafel hefft geabs-

enteert, ende nu wederomme eenmaal begeert

toe te treden ...

 

Mester Hanns sijnde gedaecht is verschenen

in presbijterio, maer allsoo de redger Jo-

hannes Wijkroede, ook geciteert sijnde,

hem wegen kranckheit excuseert hefft, ende

men partijen in tegenwoordichheit niet

hefft koenen vereenigen ...

 

p. 177

 

Anno 1627, den 19 Januarii is kercken-

raet bij een ander gewest ende is eerstlijken

gevraecht na den leven der nijen lidtmaeten, den

welcke darop in consistorio verschijnende na

den gebede sijn onderrichtet worden van

den dingen, alls te vooren, hebben ook

doen de beloffte gedaen de de andere

lidtmaeten gedaen hebben, ende darop

het oorkonde der waarheit hoere naemen

in desen protocole selfs getekent, offte

tekenen laeten, ende met handttastinge

de waarheit bevesticht

 

[Namen in 2 kolommen:]

Lambert Stuerman Taalcke Emmes

Gerdt Wijllems IJantijen IJans

Jann Berens Ide Gerdts

Haije Luitjens

Meinert Sijbels Renske Jacops

Thomas Jannszen Met attestatie

Lutijen Hannens Jann Victoors ende

Doeke Tomaszen Imke Jannszen, item

Trijne Aarendts

 

Na den gebede ende dancksegginge, alls

dese leden gedimitteert waren, is censura

morum geholden worden, warin, Ghott loff,

niet sonderlinges is voorgevallen

 

Ann 1627, den 21 Januarii, is t

h s avondtm bedient, waertoe de gemeen-

te met grooten getall, ende ook dese nije

leden gretreden, alls dene in de proefpr.,

na gewoonte afgelesen waren etc

 

p. 178

 

Hilleke, de huiszfrouwe van Jann

Geerts, sijnde questioos met Anneke,

de weduwe van s. Oost Honnekes, hefft

hoer christelijken verdraegen, ende sijn partijen

allsoo versoont ...

 

Anno 1627, den 4 Februarii ...

 

Darna is geklaget van den pastoor ende

eenen olderling over Merten in de Leuwe

dewelcke vermaent sijnde tot de copulatie, ...

 

p. 179

 

Ook sijn Jann Luitjens en Jan Lucas

wederomme christelijken verdraegen ende ver-

eeniget ...

 

Acta consistorii, 1627, den 18 Februarii

na den gebede is wederomme het eebook beseen,

waerin nu goede richtichheit bevonden insonderheit

ook, dewijle Merten in de Leuwe darvan

hervoorn bericht gedaen, hem der kerckenordeninge

onderworpen ende copuleren hefft laaten

 

p. 180

 

Anno 1627, den 23 Martii is consistorium

bij een geweest ende sijn de nije lidtmaeten,

na aenroepinge Gottes namens berichtet ende

onderwesen uth die insettinge des h avondtsmaals,

doende onderdeszen mede belijdenisze hoeres geloofs,

beloovende bij de Evangelische waarheit te vollherden,

alls ook in de gottsalichheit ende hoer der kercken-

tucht te onderwerpen, darop is ook gevraegt na

hoeren leven en wandel ende hebben hoeren naem

tot bevestenisze van allen hier getekent, offte

tekenen laaten, alls volcht

 

[Namen in 2 kolommen:]

Hans Huppell Hilleke Lammers

Trintijen IJullens Grete Hijndrijck

Martjen Peters Arent Jannszen

Peter Klaesen

 

Nae dancksegginge ende alls censura morum

over die consistorianten ... geholden worden,

is consistorium gescheiden

 

Anno 1627 den 13 Aprilis is consistorium bij een-

ander geweest ende hefft de pastoor gerelateert,

hoe dat een soldaet van Auwrick bij hem geweest,

met namen Jann Frericks klagende, dat hij hadde

verstaen, hoe dat Bettje Jannszen hoer houwelijk,

'twelck sie met Peter Everts getrefft in den

Damme hadde laten publiceren dar hij doch, Jann

Frericks, hoer getrouwet ende eelijken bij hoer

 

p. 181

 

gewont ende geschlapen hadde, versoekt darumme dat

die copulatie moege geweigert worden ...

 

Anno 1627, den 15 Aprilis is consistoriaele ver-

gaederinge gewest voor die middach ende hefft

de pastoor wederomme voorgestellt de boven gemelte

vraege van Johan Frericks ende Bettje Janszen,

ook darop gelesen hoer beide scheidebreven, die sie

malkander hebben gegeven hier en te Embden, item

Gottes woort ook orthodoxs ...

... Wert daromme geresol-

viert, dat de copulatie voer dese instantie

niet sall moegen voortgaen, insonderheit

ook, dewijle geen bescheidt van Embden

gekoomen is ...

 

p. 182

 

Anno 1627 den 8 Junii is consistorium

bij een geweest ende sijn na aenroepinge

des goddelijken naemens die nije ledemaeten

ondersocht in lere en leven, hebben belijdenisze

gedaen van hoeren elende, verloszinge, ende

danckbaarheit, ook belooft hoer der kercken

tucht en consistorio te onderworpen ende bij

de Evangelische leere der waarheit te

vollherden. To bevestenisze desen hebben sie

ook hoere naemen hier getekent offte laten

tekenen alls volget

 

[Namen in 2 kolommen:]

Hijndrick Tehodrij [Theodori] Duire Jannszen

Ariaen Ariaens Wupke Boelens

Geeske Jannszen Trijne Harmens

Martjen Emes

Altjen Segels

 

Hierop is G naem gedanckt ende aengeroopen

 

Harmen Boekholdt en Mr Jann Ottens

sijn verdraegen ...

 

p. 183

 

Roelef Egberts ende Jann Luitjens hadden hoere

quaestie van den koornkoop gegeven am het

consistorium ...

 

Dewijle ook broeder Doede Hitjes hen beschwaert

gemaekt hefft ende nu ook noch maekt wegen

sijner vrouwen kranckheit, omme het armen-

book aentenemen ...

 

met attestatie sijn noch aengenoomen

 

Wilcko Weszels ende Clara Frantsen echtelieden van Embden

Here Janszen van Harlinge

Roelf Jacops ende Hille Roelfs van Tjamsweer

 

Anno 1627 den 24 Junii is consistorium bij

een geweest ende hefft in sonderheit gehandelt

 

p. 184

 

van een seker hilcksaeke. Jan Sijmens, ende Greete,

die weduwe vann s. Klaas Gerrijs hebben hoer gebooden

laten aentekenen ende aengegeven. Maer Reenke ende

deselven dochter doen inhibitie, ende begeren, dat die gebooden

nablijven, omm dat sijne, Reenke dochter, solde in woorden

met Jann Sijmens staen, ende dat hij dese dochter solde

getrowet hebben. Der pastoor hefft de sake gewesen

an t consistorium Jann Sijmens alldar verschijnende

ontkennt rondelijken dat hij deselve dochter getrouwet

offte geloeft hefft maer bekennt well conversatie

met hoer in s vaders huis gehatt te hebben. Die

dochter, genoemt Elske is selve niet verscheenen. Maer

die vader Reenke verklaart dat de jonge man

voorschr, de dochter begeert hebbe, ende dat hij deselve

hem ook toegesecht hebbe, ja dat sie malkander

handt en mondt op eebelofften gegeven hebben, allhoewel

sie malkander niet getrouwt hadden, en alls

Reenke selve verklaerde, silver, geldt, etc.,

op trouwe gegeven hadden. Reenke gevraecht

sijnde, off hij sulx op sijns waarheit will komen

met eede bevestigen, dies noodich sijnde? Antwoort

ja. Item off hij getuigen daervan hadde. Antwoort,

neen. Darop is Reenke ende Jan inge-

komen, hooft voor hooft, dewelcke eest sijn

bij hoer woorden gebleven. Maer de geselle hefft

gevraeget, ende darna ook die pastoor off hij die jongemann

sie geloest hadde, off sie op eett belofften malkander

handt en mondt gegeven hadden? Reenke antwoort nu,

neen, dat sulx niet geschiet sij, dat hij solx niet

gehoort hadde, etc. Consistorium sulx vernomen

hebbende laet diese saeke voor ditmaal berusten, tot dat

die jonge liede hooft voor hooft ook sullen gehoort worden

 

p. 185

 

Anno 1627, den 25 Junii is vergaedringe gewest, ende

is eerstelijken die vrijster Elske dochter van Reenke,

ingekoomen ende gevraecht off sij genoechsaeme oorsaeken hadde,

om die gebooden van persoonen voorschr te besperren, hefft de-

selve geantwoordet dat Jann Sijmens hoer handt en

mondt op eebeloffte gegeven hadde, maer darna ondersocht

sijnde getuiget, dat hij hoer handt en mondt gegeven hebbe,

ende darbij gesecht dat hij sie loeven wolde, wanner

sijn stiefvader ge..., maer dat hij sie noch niet

hefft getrouwt, dat hij niet gesecht hebbe, op

eebeloffte geve ik dij handt en mondt etc.

Darna sijn sie alle beide te gelijk verscheenen, ende

hefft Jann Sijmens verklaert dat niemandt met

warheit seggen kann, dat hij sie getrouwt, offte op

eebelofften handt en mondt gegeven hadde, maer

verhaelt, dat Reenke hem verboedet hadde, ende dat

hij in Reenke huisz gekomen sijnde onder anderen gesecht

hadde, dat het hem noch niet schicken konde, hoer te

trouwen die vrijster bekennt dat dit verhael

waar sij, ende dat Jann Sijmens van hoer

vader verboedet was, omm een ende, off

offte an se krijgen, dat daerna niet meer

gepaszert was

Het consistorium op alles gelett hebbende, ordeelt

dat men met de gebooden sall voortvaaren van

Jan Sijmens en Geese en te sijner tijt

met die copulatie, ende dat Reenke ende

Elske geen reden gehatt hebben, ende noch

niet omm solx te inhibeeren

 

p. 186

 

1627, den 5 Augusti is vergadringe geweest, ende, allsoo

mester Jann Prigge boekebinder geklaecht hefft, over

mr Hanns, dat hij alls die stercke presumtie darvan

is, boeken den kinderen verkofft, uth een pijk, hem,

mr Jann te spijt ende sie dese beide schoeldienaers,

voorleden woensdaeg voorsoent sijn ...

 

den 26 Augusti is consistoriaele vergaederinge gewest,

ende hebben die diaconen voorgestellt hoe dat Thomas

in 't gasthusz die armen begaeft hebbe met 50 dalers,

waerop doch Goetjen sijn steefsoon, opspracke doe,

omm dat hij voorgeeft, dat hem het goet half toe-

koeme, item, hoe dat dese Goetke all een rooff

hebbe setten laaten, op deselve persoon, dewelcke

den armen solcke penning schuldich is, lut den breef, etc ...

 

p. 187

 

Anno 1627, den 30 Augusti, is vergaederinge geweest

ende weder geklaget over die voorige ergernisze van

mr Geert kistemaker. Constistorie verblijfft bij die

voorige resolutie ...

 

Ook wort vermeldet dat dar over lange tijt is geweest

eene quaestie, tuschen Jann Hinrix, ende Jann Wichers,

ende dat Jann Hinrix niet will vereenigen, na

seer velen privaet verwarningen. Wort geresolveert,

dat men Jann Hinrix voor dese reise van die

tafel sall afmanen, ten sij dan, dat sie hoer

sullen verdraegen hebben. Hiertoe sijn gedepu-

teert die olderlingen Borg Geert Luitjens,

ende Jan van Munster

 

Noch is questie tusschen mr Evert schoomaker,

ende Hillcke Geerts. Resolveert consistorium,

dat allsoo mr Evert sick erbiedet, Hillcke

sall vermaent werden tot die vorsoeninge ...

 

p. 188

 

Anno 1627, den 30 Augusti, is vergaderinge geweest,

ende hefft men gevraecht, na aenroepinge van Godes

naem, na den leven der nijen ledematen, ende allsoo

dartegen niets is voorgebracht sijn sie sommarischer

wijse onderrichtet van haeren elenden, verloszinge,

ende danckbaarheit, hebben bekentenisze hoeres

geloofs gedaen, ook belooft darbij te blijven, door

G. genaede item Gottes woort vlijtich te hooren,

des h avondtmaal vollherdiglijk te ontvangen

christelijk te leven, ende hoer der kercketucht,

insonderheit ook aehen consistorio te onderwerpen.

Hebben daeronde haerer naem in desen protocoll

selve getekent, offte tekene laaten alls

volget. Na dancksegginge sijn dese nije leden

wechgegaen, ende hebben de broeders censuram morum

geholden, ook van andren dingen gesprooke, warvan darna breder

 

Hille Peters, Anne Jacops, item Martjen Roelfs

Met attestatie van Groningen, Susanna Matthea, huiszfr van de Mr Henricus Reuter, conrectoor

 

Is ook gevraecht, off men Aalke Willems,

ende hoeren mann, sall copuleren wort beschlooten,

dat hij eerst sall attestatie vertoonen, dewijle

hij gantz vrembdt is

 

p. 189

 

Den 16 septemb is vergaederinge geweest,

unde is vermeldet, dat Aalcke Willems,

ende ook hoer broeder Claas Willems, seer

aenholden omm copulatie, ende dat hoer mann,

wegen der moijte nu niet well attestatie

halen kann, etc ...

 

p. 194

 

Den 26 8bris freitags is vergaderinge nach gewonheit

gewest unndt die neue angesente liedematen behoerlichen exa-

miniret worden welche den die drei christliche vorgehaltene

... puncten mit vernemlichen, ja haben bestetiget

als mit nahmen

 

Altien Albertus, Thomas Dhoes

Eltien Udes, Gesken Hermens

 

...

 

Ten derden sindt heer pastor van Solwert undt Johan

Seles de questiose sache zwischen Peter Mennes undt

Werdt Schiffers witwe

 

Ten vierten is ein Freister erschienen Merrittgen

Jans mit nahmen welche morgen ten tags den h tauff

begeret zu entfangen hat ihre glaubens bekantenis

der gebuer gethan und mit claren ja bestetiget

 

p. 195

 

Den 28 oct is des h avondtmael bedient worden. Ook

is die vrijster tevooren genoemt, den 27 na die proefprediginge

op geloofsbekentenisze gedoopt

 

Den 18 Novembris is wederomb vergaderung gewiest

unde vorgestellet worden demnach unses mede broe-

ders heeren Sibrandi Francisci hauszfrau ende Jelcken

Jan Gerhardts wedewe ausz weiblicher schwachheit

door ...

 

p. 196

 

Den 21 decemb 1627 is vergaedringe geweest,

ende is eerstelijken gevraegt off Tjasze Jannszen,

offte vischker ook stichtelijken koene toegelaeten

w[or]den Wort geresolviert, dat hij hen nu eens

lange sijt geholden hebbe met grooten vlijte tot

het gehoor ende ook niet qualick gedraegen in

sijn leven allsoo dat het voorige leven hen nu

niet sij verhinderlijk. Ook is gevraegt na Mr

Peters Wort gesecht, dat hij sedert hij in den ee-

stande geleeft hefft sick seer well verdragen hebbe,

met goet contentement van die gemeente. Darna

op anroepinge G naemes, sijn die nije ledematen

bericht en bevraegt, hebben ook geantwoort

ende belooft alls hiervan in desen protocoll

vaken getekent is, oorkonde haerer handen

offte naemen alls bevooren

 

p. 197

 

Pieter Clasen orgenniste tot den Dam

Mijchiel Roelofs

Tjasze Jannszen

Jurjen Lubbers van Sollwert

Hairtoch Jannszen van Sollwert

Hinrick Janszen van Sollwert

 

Na dancksegginge ende censura morum is die vergaedringe gescheiden

 

Anno 1628, op den 1 Januarii, is die gemeente

in die weme vergaedert geweest, ende, na

aenroepinge des naems Godes is de E Harmen

Boekholdt, diacon afgegaen ende sijnes vlijtes

bedanckt maer die olderlingen sijn all ge-

bleven. Darna is men getreden tot

die electie ende sijn door meeste stemmen

verkooren tot olderlingen die E

Luitjen Claszen, ende die E ende wollgelerde

d M Henricus Reuter, conrectoor, aen

die plaetse van s Jann Luitjens ende s Rolf

Egberts, die verstorven: tot diacon, die E

Peter Jacops. Na den gebede ende dancksegginge

sijn die broeders van een ander gescheiden

 

Die resolutie van Doede Hitjes, die genomen is op den

25 Novemb des verledenen jaars kann omm groote

schwarichheden die dartusschen komen, niet effectuiert worden

 

p. 198

 

Anno 1628 den 24 Februarii is vergaederinge

geweest, ende is voorgestellt van Focke Edsens,

dewelcke voor eenige daegen sick op die waege

seer ergerlijk gedraegen, den h Borgermeester Doeke

Luinckhusen, ende die geheele gemeente hier, met

scheltwoorden ende lastringe lelck aengetast hefft ...

 

Anno 1628, den 29 Februarii is consistorium

bij een geweest, ende, nae den gebede tot Gott,

sijn die nije ledemaeten sommarischer wijse berichtet

 

p. 199

 

van haren elende van die verloszinge, ende van die

schuldige danckbarheit alls tevoeren, hebben belij-

denisze haeres geloofs gedaen, ende belooft

in die warheit te vollherden, gottsaeliglijken

te leven, haer der kerckentucht behoorlijken

te onderwerpen etc, hebben tot oorkonde deses hare

handen hier ook gesettet, offte tekenen laten alls volgt

 

Fenne Claes

IJtijen Albers

Ide Henrichs

Martijen Hijndricks

Poppe Hans

Griete Petersz

Ide Henrichs

IJanken Allberts

Trijne Frerecks

Ide Hertogs

Ewigen Gerrits

 

Nae den gebede ende dancksegginge tot Gott

is censura morum geholden, warin, Gott loff,

alles is richtig bevonden; ende darop sijn die

broeders gescheiden

 

p. 203

 

1628, den 23 Maji, is vergaederinge geweest,

ende sijn dese navolgende personen voor lidtmaten

aengenomen, met bescheede, alls darboven vollen

is verhaelt ende opgetekent worden

 

[Namen in 2 kolommen:]

Steven Jansen Anne Harmens

Gebbe IJansen Moeder Aalricks

Harmen Lubberts Folckert Folckerts van Sollwert

 

Na de gebeden ende censura morum is die

vergadringe gescheiden

 

Anno 1628, den 1 Augusti, is vergaederinge geweest,

ende, na aenroepinge des naemens Godes sijn die nije leden

ingekoomen ende nae ondersoekinge van haeren wandel,

onderwesen in die religie, hebben bekentenisze gedaen, ende

belooft, alls tevooren menigmal is verhalt

 

Anne Jacobs

Anneke Jannszen

Greete Hannszen

 

Anno 1628, den 8 Augusti, is vergaederinge geweest, ende voorge-

stellt, off men Ebel Claszen, ende sijne bruit voor den middag,

soele mooge copuleren? ... [attestatie halen]

 

p. 204

 

Anno 1628, den 20 septembris, is vergaede-

ringe geweest, ende is gesprooke van een

seker hillcksaeke, als volget.

Taalke, ende Anneke Hinrix, moeder

ende dochter, ledematen, verklaren, dat sij

Hannsz Kobb gesonden hebben, na Arensveldt,

twee mijlen booven Hamelen, om te vraegen, na

Hinrick Grimpe[?], den eemann van Anneke Hin-

rix, dewelcke voor veerdehalf jaar, sterck, weg-

getrocken, ende tegen sijne beloffte, niet weder-

gekoomen is. Hannsz Kobb voerschr heeft een schrijven

mede gebracht, warin staet, dat hij, Hinrick

Grimpe[?], doot sijn solde. Ook doet Hannsz darbij,

dat hij bij die lieden geweest sij, die het voor

seker hebben gewust, en gesegt, dat hij aen die

blootgang gestorven sij, dat hij ook eene maegt

hebbe te Arensvelt beschlaepen, ende met meerden[?].

Wert daromme gevraeget, off Anneke Hinrix

wederomme moege hilleken? Het consistorium,

niet allene op dien brieff, maer voornaemelijk

ook op het geloofweerdige getuigenisze van Hannsz

Kopp, sijnde een lidtmaet der gemeente, lettende,

oordelt, dat men haer noch gebooden, noch copu-

latie te sijner tijt, niet koene verweigeren

 

p. 205

 

Anno 1628, den 2 Octobris, is consistorium

bij een ander geweest, ende heeft d Bernhardus

Andreae, gwesene prediger tot Uithuisen,

de eenige maenden hier gewoont heeft, attesta-

tie begeert van sijn verholden bij ons; het welcks

hem is toegestaen. Maer alls hem soo daatlijk

die attestatie, ondergetekent sijnde, was overgelevert,

ende bij hem doorsien, soo heeft hij begeert, dat

dese woorden, gewesene pastoor tot Uithuisen, mochten

daruth gelaten worden, ende dat wij van die tijt

sijnes verholdens, hier ter plaetse mochten getuigen,

sonder eenige tijt offte plaetse allsoo in 't bij-

sonder te noemen. Consistorium antwoordet, dat

sie well reden hebben omm sulx met voorbedacht

darin te setten, dat sie die oprechte waarheit genoegsaem,

met goede conscientie, ontdecken, dat hem solck woort

niet schadelijk sij, gemerckt het oogemerck deser

attestatie sijn moet op een ander plaetse in des heren

gemeente aengenoomen te werden, dat sij, sonder helder[?]

conscientie niet anders mougen getuigen, etc

 

Anno 1628 den 10 Octobris is consistorium

bij een ander geweest, ende sijn die nije

ledemaeten ingeroepen, dewelcke nae den

gebede tot Gott sijn onderwesen

 

p. 206

 

in de religioenspoincten, van haer elende, verloszinge

ende schuldige danckbarheit, hebben op alles

richtig geantwoordet, ook belooft bij die warheit

te vollherden, in leef ende leedt, ende haer die

kerckentucht ende den consistorio te onder-

werpen, tot wiens oorconde sie haere handen

in desen protocoll selfs hebben getekent,

offte tekenen laaten, alls volgt

 

nije ledemaeten

 

[Namen in 2 kolommen:]

Claes Vascher Roltje Ebbes met attestatie van Rijsum

Rem Iansen Beke Klassen

Jantjen Schweers Margreite Eusum

 

Nae den gebede sijn dese persoonen naer huisz

gegaen, ende alls censura morum nog geholden

sijn die broederen van een ander gescheiden

 

Den 11 octobris sijn sie der gemeente nae die

proefpreedige voorgelesen

 

Den 12 hebben sie mede gecommuniceert.

Ook is Jann Jannszen ruiter van Arnheim,

ende Deuwer Mennes, met voorweten ende raet

der olderlingen des consistorio gecopuleert

 

p. 207

 

Den 12 Decembris welcke werde freitag vor des heeren

abendmal is het consistorium bij einander gewest ende sind

de niee ledematen nae anroepinge Gottes namens in den vor-

nambsten puncten die christlicher religien als van haer elende,

verlossinge, tot denselben ende der scheldigen dennkbarkeit under-

wesen worden warop sie alle niet vernemlicken, ja geantwordet

ende met gegebener hand trau belofft bij sulcker leere tot aen

hare einde tho volharden ook sick dem consistorio ende der

kercklicken tucht in allen billichen dingen behoerlicken tho onder-

werpen tot mehrder becraeftigung van de warheit hebben se

hoere eigene handen welcke schrevens erlehren sindt in dat

protocoll geteekent ende sindt na gethanen gebeth

ende dancksegung weder dimittieret ende naer huisz

gelaten worden

 

[Namen in 2 kolommen:]

Wijertt Egberts Engel Jannszen

Suuike[?] Bentes Trijne Jannszen

Berent IJans

Her Jansens

Eppe Aeijses Trijnne IJacops

Jann Hinrix Hijlle Berens

Lutijen Luwerens

Teijs Gerrijts

Abram Davits

Martjen Corneljus, van Sollwert

Jacob Gerrijs, met attestatie van Haerlem

Jacob Deps[?], met attestatie van Embden

 

p. 207x

 

[blanco pagina]

 

p. 207y

 

[blanco pagina]

 

p. 208

 

den 13 10bris sindt de nie ledematen nae gehaltener proeff-

predigt den gemeente van dem freden stiel affgecondet worden

 

Ook is den 12 hujus in consistorio beschloten worden dat

Allheit Davidts sontags den 21 Decembris vor het consistorium

sall geroepen worden om bestrafft te worden dat see solange ongetraut

bij haren mann wohnet ende sick oek sonst seer ongeregelt tegens som-

mige hare naesten holdt warom siek veele luiden argeren

 

Hiermede is dit boek ge-eindight

 

p. 208x

 

[blanco pagina]

 

p. 209

 

Consistoriebook, warin eenige geschiedeniszen sijn opgetekent, bij die gemeente Jesu Christi in Appingadamme gebruckt van den jaere 1629

 

p. 210

 

Anno 1629, op nij jaars dag, sijn die ledemae-

ten der gemeente, nae olde gewoonte, in die

weeme, bij een ander vergaedert geweest, ende

is geresolveert, dat die olde consistorianten

alle sullen continueeren, van wegen eener order,

die hiernae sall te boeke gesettet werden, doch

mede, dat van die diaconaet sall ontschlaegen wesen

de E Doede Hitjes in wiens plaetse is

weder verkooren, de E Hugo Haijes.

Maer tot die voorige sesz olderlingen sijn noch

twee andere verkooren, alls naemelijk, de E

Peter Mennes, ende de E Doede Hitjes,

welcke twee olderlingen, met den diacon Hugo

Haijes, alls sij drij sonndaegen der gemeente waren

voorgeholden, ook opentlijken ende behoorlijken

in hoerder bedieninge sijn bevestiget worden.

Gott segene hoere arbeit, dat sie in den heer

mog gedaen worden Amen

 

p. 211

 

Anno 1629, den 6 Februarii, is het

consistorium bij een ander geweest, ende,

nae den gebeede, sijn die nije ledemaeten som-

marischer wijse berichtet, van hoere elende,

van haere verloszinge, ende van haere

schuldige danckbaarheit, nae die ordeninge

des catechismi hebben ook haeres geloofs

goede bekentenisze gedaen, insonderheit, wat die

leer van den h sacramente aengaet, ende dan

noch belooft, sick onsen verwaeringe ende den

kerckenraet te onderwerpen, alls ook mede, bij

die waarheit alltoos te vollherden ende tot veste-

nisze van desen hebben sie haere naeme selfs hier

getekent, offte tekenen laaten

 

[Enkele namen in 2 kolommen:]

Everdt Swerss Claasz Jannszen van Sollwert

Jan Berens

Ariaen Sibrands D Bernhardus Andreae met attestatie van Uithuisen

Jan Harmens Jan Haften

IJantijenn IJansen

Ame Eppes

Martjen Jannszen

 

Nae dancksegginge sijn dese ledemaeten; ende na morum

censura sijn die consistorianten gescheiden

 

p. 212x

 

[blanco pagina]

 

p. 212y

 

[blanco pagina]

 

p. 215

 

Dat an die suidersijt van den Damme, in het Oosterende

alltijt twee olderlingen sijn sullen, ende soo-

vele ook in het westerende, van dieselve sui-

dersijt; ende dat het even allsoo geholden werde

met die noortsijt, van den Damme: allsoo dat dese

gemeente afgedeelet sij in vier klufften, ende

elck klufft hebbe haere twee olderlingen, war-

van een jegelijk olderling wederomme hebbe sijne

sekere huiszgesinnen, warop hij acht neeme, op dat

die olderlingen die krancken, die droevigen, en armen,

die wancken in 't geloof, dar hoope is om te winnen ...

 

p. 217

 

dat seste ende laeste stuck

 

Dat men het eeboek in den consistorio preacijsz alle dree maent besee

Dat bruit, en ook haer getuige, item bruidegom, ende

sijn getuige, dat is, alle die andere persoonen, die, benevens

bruidegom ende bruit, bij den organist verschijnen, te-

saemen geprotocolleert werden

Dat men niet copuliere sonder twee getuigen

Dat men die suimachtigen tot die copulatie vermaene

Dat de prediger vraege, nae den olderdoem, consensu,

gradu, item, off het ook vrije persoonen sijn etc, alls 't

noodig is, op dat die lieden niet all te haest gepubliceert werden

 

p. 219

 

Sibrandus Francisci pastoor ten Damme

Hermannus Schissius pastor Dammonensis

IJannes We:lchens[?]

Gerdt Luetten olderling

Jan van Munster

Luijtijen Claesen backer

Jan Selis

M Henricus Reuter conrector end olderling der gemeente ten Daem

 

Peter Mennes

Doedo Hittijenns

Sijmen Abelsz

Hijndrijck Frijts

Peter Jacob Melis

Huge Jaeijiens

 

p. 220

 

Anno 1629, den 3 Aprill, is het consistorium vergaedert

geweest, ende, nae den gebede, sijn die nije ledemaeten

sommarischer wijse berichtet, van haeren elende, ende

van haere verloszinge, ende van haere schuldige danck-

baarheit; hebben ook haeres geloofs goede bekentenisze

gedaen; ook mede beloeft gottsaeliglijken te le-

ven; ende bij die leere der warheit te vol-

herden; ook sick den consistorio, ende der kerken-

tucht te onderwerpen: ende tot oorconde van

desen hebben sie haere naemen hier selfs ge-

tekent, offte tekenen laaten

 

Jan Harmannus

Gheert Wabbes Remcke Melles ende Lijsabeth Remckes van Sollwert

Hille Corneljus

Reentje Claaszen

Treu/Trene IJohans

Aucke Edes

met attestatie van Embden Renske Pieters

 

Nae dancksegginge, ende censura morum, is die

verdaegdringe gescheiden

 

Anno 1629, den 26 Aprill, is vergaederinge

geweest, ende is voorgestellt van d Bernhardo

Andreae gewesen pastoor tot Uithuisen, off men

hem, nae sijnen eischk, attestatie soele laeten toekomen?

 

p. 221

 

Wort geresolveert, dat hem solx sall medegedeelt

worden, alls eenen ledemaet der gemeente, allsoo, dat

het dartoe soele strecken, hoe dat hij weder koome,

nae sijne vertreck, tot eene andere gemeente; ende

dat wijders niet soele gaen: item dat het soele

luiden van die tijt, die hij hier gewoont heeft.

 

Nae de gebeede; ende danckseggingen, diewijle die

broeders schwack in 't getall waren is die vergae-

deringe gescheiden

 

p. 222

 

[ontbreekt in het boek]

 

p. 223

 

Freitags den 5 Junij 1629 isz consistoriale vergaderung

gewest ende sindt na anroepinge Godes h Nahme de

neue ledematen in den vornaembster hovetstucken der wahren

christlicker lehr behoerlicken geexamineert ende in derselven

erkanten ende bekanten lehr tot an haer ende te volharden nae

utwijsen dersulver gottsaalig te leven ende der kercklicken disciplin

in allen billicken dingen sick te onderwerpen, vermanet dewelckes

sie nit alleen mit hanttastunge belovet maer oek met onder

teekinge haere eigener handen so veel hare schrivens erfahren

becrachtiget ende bestädiget hebben

 

Evert Harmens Anna Sibrandus van Staveren uth Westvriszlandt met attestatie

Evert Hijndrikx

Peter Jacops

Garlef Tonnis

Gertruidt Sweers

Jacob Frederichs ende Anna

sin ehelich huiszfrou van Grot

Middelum ut Ostfrieszlandt met

attestatie

Karsgen Thomas Gertgen

sin huiszfrou van Solwert

 

Na gedhane dancksegginge sind de neue ledematen

met hertliker wenschinge godes genade ende segen dimittert worden

 

p. 225

 

Anno 1629, den 31 Julij is consistoriaele ver-

gaederinge geweest, ende, nae aenroepinge van Godes

naeme sijnt die nije ledemaeten, nae gewoonte, sommarischer

wijse onderrichtet, van haeren elenden, van die

verloszinge ende van die schuldige danckbaarheit,

warop sie roede ende goede bekentenisze gedaen

hebben; ook darbij belooft te blijven ende voll-

herden; hebben ook verheeten gottsaeliglijk te

leven; ende sick der kerckentucht ende met

naemen onsen consistorio te onderwerpen. Tot

oorkonde van desen hebben sie haere handen

hier gesett, offte setten laeten, als volget

 

Peter Harmens

Harmen Tonnijs

Hans Dercks

Wijven Isebrandts

Met attestatie van Schillwollde, de Erbarer redger

Eltje Hiddes, ende Petercke sijns huiszfrouwe

 

Ook is voorgestellt van Harmen Tonjes, questioos

sijnde met Sijrt Ailckes, hoe dat hij, Harmen Tonjes,

het gene, dat hij noch vermende van Sijrt Ailckes

te beuren, heel ende all aen het consistorium gegeven,

ende onsen armen gegeven hefft: warop de pastoor

Sibrandus Francisci, met eenen olderling, den E

Jann van Munster genomineert sijn, omme Sijrt

die saeke voortestellen, etc

 

p. 226

 

Anno 1629 den 2 Octobris is consistoriale vergaderung

geweest ende nae anropende van godts h nahme sind de neue lede-

maten van den vornambster hovetpuncten der Christlicker religien

sumarischer wijse onderrichtet ende bij solcher erkanter ende bekan-

ter lehr te volharden na verwijsen derselver godsaalick te leven

ock sick de kercklicken disciplin behorlicken te onderwerpen ver-

manet worden de welckes se sowell met handtastunge a[l]s ock

met onderteekeninge harer eigener handen dewelcke schrivens

erfahren belovet ende becrachtiget hebben

 

Wolter Leffers

Sijbille Alefs

Jantien Jacobs

 

Dewijle de anwesende consistorianten schwack int getaal geweest

is censura morum beth op een anders bequame tijt opgesteelt

worden

 

p. 228

 

Den 29 9bris 1629 ist consistoriale vergaderung geholden

worden uns isz under anderen vorgestellet dat Wipke meester

Jacob Barbierens frau althoseer op der mennisten site inclinituire

und tot derselven kralingen genegen sij. Is darom resolveret

dat een prediger met een olderling dieselve solden

van haren quaden vornemen affmanen bij vermidung gottes

hochsten ungenad end der kercklichen disciplin de welcke man

tegens sulcke personen pfleget te gebruicken end sind

hiertho tenominieret den Sibrandus Francisci ende onse broeder

Jan van Munster

 

Anno 1629, den 4 Decembris is vergaedringe gewest

ende is geresolveert dat Reiner Luirsz ende Gepke,

sijne huiszfrouwe, sick voer dit mael sullen ontholden

van wegen eener ergernisze die sie voor weinige daegen

gegeven, van des heren h avondtmaal, warvan sie sullen verwitticht worden

 

Ook is beschlooten dat meester Meint Jannszen,

ende Frerick Cornelius sullen geciteert worden,

tot die consistorie 's sondaegs vor de nachtmale omme haere onversoenlickheit,

tegen Taalcke Tijtken, ende omme dat sie haren

godesdienst nu soo lange hebben versuimt, ende

alle vermaenigen verachten

 

Nae dese sijn die nije ledematen ingekomen

ende, alls het gebett was gedaen soo sijn

 

p. 229

 

sie sommaricher wijse bericht, van haeren elenden; ende

van die verloszinge; ende van die schuldige danck-

baerheit; insonderheit ook van den h hoogwerdigen

sacramenten warop sie goede bekentenisze

gedaen, oepentlijk voor die consistorie, ook be-

loofft bij die waarheit te verblijven tegen alle

dwaelingen ende secten: ende dan noch verheten,

stichtelijken in Godts vrese, te wandeln: ende

sick onse kerkenraede te willen onderwerpen

 

Derck Clemens

Mette Berens

Trute Wijllems

Lourens Hijndrijs

Grete IJansen

 

Nae de gebeede ende censura morum, is die

vergaederinge gescheiden

 

Anno 1629, den 13 decembris is vergaedringe geweest,

ende is, onder anderen, gesproken van des hilligen nacht-

maals bedieninge ende de ledemaeten, die seer vaken

absenteeren, ende beraemt, dat sie consistorialiter

sullen vermaent worden; als der h secretaris, de

bokebinder, Jr Sijgers, ende Jacob Tonjes, dat sie hare

godesdienst beter in acht nemen

 

Ook is wederomme beschlooten, dat Wipke sall vermaent

worden, doer d Hermannum Specius pastoor, ende

eene olderling: ende bij soo vere sie niet hoorn will,

dat sie tot die consistorie sall citert worden

 

p. 230

 

Anno 1629, den 27, weer vergaederinge, ende is, onder

anderen, beraemt, dat Wipke wederomme sall

vermaent worden; dat sie haer instelle bij 't gehoor,

ende anders, diewijle sie wancket, ende haer

rondt uit niet will verklaeren

 

p. 231

 

Anno 1630, op nij jaars dag, is die gemeente, nae

gewoonheit, bij een ander geweest, omme nije

olderlingen ende diacons te verkiesen. Ende,

nae aenroepinge van Godes heiligen naeme,

sijn twee olderlingen afgegaen, alls de E

heer borgemeester Geert Luitjens, ende Jann

Wilckens, pastoor van Sollwert, diewelcke

hares dienstes sijn bedancket: in wiens plaetse,

bij meeste stemmen, verkoren sijn, die E Simen

Abels, ende Jann Garbrandts. Van den dia-

conaet is ontschlagen de E Simen Abels;

waertegen ook allsoo weder is verkooren de E

Geert Willems. Ook is goet gevonden, dat

de E Jann Wilckens sessie sall beholden in den

consistorio, all sickentrooster ten Damme

 

p. 233

 

Anno 1630, den 31 Januarij, 's sonndaegs voor

's heren nachtmal, was vergaederinge des consistorii

nae gewoonte, ende hebben die predigers relatie

gedaen van den ommegang, van nije ledematen, van quae-

stien tuschen die broeders, ende soo voortaen

In sonderheit is gewach gemaekt van Simen Bolte,

dewelcke met dantsen, ende dantsen leren, ende spelen,

offte dantsschoele, hem geneert; allwaer de E heer

borgemeester, Jann Selis, alls olderling, belooft

heefft, met sijnen collegen te wille spreken, dat

solcks gottloosheit mag afgeschafft werden.

Met naemen heeft men ook gesproken van Berendt

Koene, wiens naeme in den consistorieboek staet,

alls lidtmaet, ende de hem ook darvoer uitgeefft,

hoe dat hij met dronckendrincken, alls een beest,

den lieden ergernisze geeft, ende maekt, dat die

gemeente gelastert wert. Die consistorianten

kennen hem niet voor eenen broeder, maer beramen,

dat hij hem van des heren taefel sall ontholden,

tot dat hij beterschap in der daet bewijse. Ende

solx sall hem van den E pastoor Hermanno

Specio ende eenen olderling in den ommegang, de daer

noch ten deele te verrichten, aengedient werden

 

p. 234

 

De 5 Februarij 1630 is t consistoriale vergaderung

geweest ende sint de nie ledematen van harer elendigkeit

verlossinge ut sulcke elendicheit ende van de Gode scheldigen

danckbarheit behörlichen onderrichtet bij sulcker lehr volstendig

te volharden ende de kercklicke disciplin sick gehorsamlich

te onderwerpen vermanet worden welckes te doen se mit

handtastunge ende onderteikunge harer namen belovet

ende thogesecht hebben

 

Gertrudt Henrichs

Froucke Sirx

 

p. 235

 

Den 28 februarij 1630 is t consistoriale vergade-

ring geweest ende is vorgestellet dat Bahe Rickels

ende Idde sin wiff ut mutwilliger obstinatheit van wegen

een questiose reckenung Anna Glasemackerin gewelthatig

in huisz gelopen ende twar de man erst met een bloot meesz

de wedewe Anna soekende ...

 

p. 236

 

Anno 1630, den 2 Aprill, was con-

sistoriaele vergaederinge ende, nae aenroepinge

van Godes naeme sijnde die nije ledemaeten

sommarische wijse bericht geworden, van hae-

re elende, van die verloszinge, ende van die

schuldige danckbaerheit, warvan sie ook

goede bekentenisze gedaen, ende belooft hebben,

gottsaeliglijk te willen leven, haer onsen

kerckenraede ende disciplijn onderwerpen, ende

bij die waerheit vollherden. Tot oorconde

hebben sie haere handen hier getekent, offte

tekenen laten, als volcht

 

Clemendt de Vorster

Tjaede Sipckes

Hille Everts

 

Nae den gebede ende censura morum,

is die vergaederinge gescheiden

 

p. 239

 

Anno 1630 den 4 Junij is consistoriale vergaderinge

gewest ende nae anropinge van Godes h nahme sint de nie

ledematen in den vornembsten stucken Christlicker religien

summarischer wise underrichtet in derselver erkanter lehr vol-

standick te volharden unde sick ock der kercklicken disciplin

behoerlick te onderwerpen vermant worden de welckes sie

den niet alleen met gegevener handtreu sonderen ock met onder-

teking harer eigener handen so veel harer schrivens erfahren

belovet ende bevestiget hebben

 

Hindrick Smidt

IJacop Sijabbens

Jann Jannssen

Jutte Wijllems

Trine Hindricks

Hindrick Proot ende sin

huiszfrou Gertruit met goede

attestatie van Sudbroeck

 

Na geholdene censura end gebede is de vergaderinge

geeindiget worden

 

p. 240

 

Anno 1630, den 23 Junij, was vergaederinge,

ende is gesproken van die questie tuschen Anne

Jannszen glaesemaekers, onse suster, ende Baje

Ricklefs ende Ide echte lieden, onse mede lede-

maeten. Ende verklaeren, nae lange reden,

aen beiden sijden, dat sie haere gantze saeke

geheel geven aen die consistorie, wat angaet

sekere schaede, ende schulden, offte rekeningen,

ende injurien, met den E redger, offte an-

ders, niets uitgenoemen, aftemaeken, solx

dat sie gants en har darmede te vreden sijn,

wat de kerckenraet darin doet, ende hare

sake stee ende vast daraen begeven, ende nae-

komen willen, wat des mag beraemen voor-

beholdens, dat sie beide partien alls sie

willen een broeder, offte twee, moegen bij die

consistoir sitten en koom[e]n laeten alls die

saeke dient; ende willen derhalven schrifftlick

offte mondtlick verclaeren wat sie tegen

een ander hebben ende dusz sijn sie ook

versoont, ende belooven ook voortaen

 

p. 241

 

vreedsaem ende eendrachtelijk met een ander

te leven. Orconde harder handen

dit bijkenne ijck Anne IJansen, Baije Rijckels, IJde Boijijes

 

Ook sijn Baie ende Ide wegen haerder

gegevene ergernisze onderdeszen gecensuriert

worden, ende behoorlijken met der gemeente

versoent. Nae den gebede is die vergade-

ringe gescheiden, gelijk sie is aengevangen

 

p. 242

 

Anno 1630 den 30 Julii was vergaederinge,

ende alls men van eenigen sacken die bij die ge-

meente gebeurt tot stichtinge gesprocken hadde;

sijn die nije leden ingekomen ende nae den gebede,

onderricht alls te vooren, van haeren elenden, ver-

loszinge, danckbaerheit ende plichten: warop

sie goede bekentenisze gedaen hebben ende be-

looft gottsaeliglick te leven; alls ock bij

dese bekende warhiet te vollherden ende haer

onsen consistorio te onderwerpen. Tot oor-

conde hebben sie haere naemen hier getekent

offte tekenen laaten, als volget

 

Ude Freericks

Hijlle Onns

Greete Hindricks

Wapke Everts

Trijne Hijndrijcks

Court Velbaar

Jan Jansen ende sin wiff met attestatie van Tiamsweer

 

Nae den gebeede, ende censura, is

die vergaedringe gescheiden

 

p. 243

 

Anno 1630 den 18 septemb was vergaede-

ringe, ende, nae den gebede, is beslooten,

dat men onsen medebroeder Reiner Schlachter,

sall helpen, in sijne noot ende armoede; ende

dat die diacons, sijnen t halven, sullen meugen

borge werden, voor vijftig guldens

 

Nae vele vergaederingen, over die sacke tuschen

Baje Rickelefs, ende Anne Janszen, sijn

weder in die consistorie haere mannen ver-

schenen, alls de E heer borgermeester Doeke

Luinckhuisen ende E Luitjen Harmens, an

Anne sijde; ende beneven den E Luitjen

Claszen, de E Jann Lucas, aen die sijde

van Baje, omme hiervan weder te besoigneeren

 

Fol. 244

 

Ende is, ten lange laesten, beraemt, dat Baje

Ricklefs, aen Anne Janszen, eens voor all

sall betalen, hondert ende tijn daalders, war-

van de E Redger sall die breuke alls te weten

tijn rijxdalers, ontvangen. Hieronder sijn

liquide schulden die afgerekent sijn, alls

50 daaldersz, ende die rest is voor die

schaede

Hierbuiren is die sacke van die botter, allwaer

Baje Anne sall contentieren

Ook is hie buiten die saeke tuschen Gisebert,

ende Jiles, Anne kinderen, ende tuschen Baje,

diewelcke Baje selfs sullen bevredigen

Ende sall Baje Ricklefs geholden sijn,

die voorige somme hier om die consistorie

te betaalen, op dat sie voorts aen den

E redger, ende Anne Jannszen getellt mag

werden

 

Fol. 245

 

Den 1 Octobris 1630 in consistoriale ver-

gaderinge gewest ende is verschenen Henricus Scharmer

sich willende begeven in de gemeente Jesu Christi dewelcke

darop in de vornambste hovetstucken der Christlicker religie

behoirlich onderrichtet ende darinne tot an sin einde te vol-

harden vermanet is geworden dewelcks he beedes met ver-

nemlichen, jawordt ende onderteickening siner iegener handen

hefft te doene belovet ende verheten

 

Henricus Scharming

Eltien Jansz pastors van Sollwert dochter met attestatie van Lermes

 

Darna is censura morum geholden ende is sowell van

den affwesenden als tegenwordigen niets staffbares vor-

gebracht worden

 

Endlich is de vergadering in vrede end enigheit gescheiden

 

p. 246

 

Anno 1630 den 23 octobris is consistoriale vergade-

ringe geweest ende is Martien Willems van wegen sommige

quade geruchten van unkusheit untucht ende horereij …

 

Anno 1630, den 3 Decemb was vergaedringe,

ende is gevraget nae den nien ledemaeten, die

welcke, nae den gebede, sijn onderwesen, van

haeren elenden, verloszinge, ende danckbarheit;

hebben geloofsbekentenisze gedaen; ook beloofft,

gottsaeliglick te leven; ende haer der kerken-

tucht, ende onsen consistorio te onderwerpen; ende

bij der waerheit te vollherden: oorconde deser

handen

 

Derck Roloffs

Jan Wijers

Aebeltjen Harmensz

Janntjen Tijs

Affke Jansen

Geertjen Sijwersz

 

p. 247

 

Eijse Jannszen, met attestatie van Spijk

 

Nae den gebede ende censuir is de vergadringe

geendiget

 

Anno 1630, den 19 decemb was vergaederinge, ende,

nae den gebede, sijn die twee recepissen vertoont

van den E redger, ende van Anne Janszen, allwaer

die 10 r[ijks]dalers, ende 93 dalers, ende 10 bbst, sijn

betaalt, nae consistoriaele resolutie, in sake

tuschen Baje Rickels, ende Anne Janszen

 

Diewijle nieuwe moite geresen, tuschen Baje

Rickels, ende Anne Janszen, aengaende die

saeke van die botter, soo verclaert die consistorie

dat Baje aen Anne sall tellen vier rijx dls,

ende darmede sal Anne contentiert sijn, dies Baje

mag weder van Tonjes ontvangen wat van die

botter gemaakt is

Nae den gebede is die vergaderinge g[e]eindiget

 

p. 248

 

Anno 1631, op nie jaarsdag, is die gemeente

nae gewoonheit, in die weeme, bijeen geweest,

omme nieuwe olderlingen ende diacons te verkiesen

Ende, nae aenroepinge van Godes naem, is een

olderling afgegaen, alls de E h borgermeester,

Jann Selisz; ende een diacon, alls de E

Hinrick Frits: diewelcke alle beide

haeres vlijts ende trouwer diensten sijn

bedancket. Daernae is, door meeste

stemmen, tot olderling vercooren, de E h borger-

meester, Doecke Luinckhuisen, aen die plaetse

van den E h borgermeester Jann Selisz; ende

dan noch de E Hinrick Fritz, aen die plaetse

van s. Pieter Mennes, de verstorven, ende tot diacon die E Hinrick Smidt

Nae den gebede is die vergaederinge gescheiden

 

Dese broeders sijn dree nae een ander volgende

sondagen der gemeinte voorgeholden: ende

den 30 Januarij in haere beroepinge be-

vestiget nae kerckenordinge

 

p. 249

 

Anno 1631 den 4 Februarij is consistoriale vergade-

ringe geweest ende is vor het erst Frerich Wulleweber

van wegen sommige lelicke geruchten dewelcke van sueperijen[?]

nopende etlicke unbehorlicke worden dewelcke …

 

Danne sinnd de nie ledematen van den vornembsten stucken

unserer christlicker religie als van onserer elendich-

heit van de verlossinge darut ende van de scholdige

dankbarheit davor kortlicken onderrichtet welche lehr

se dan angenoemen ende darbij tot aen haer ende te

volharden mit mundt ende hand angelovet hebben

 

Geerdt Hindericks Smijt

Grijetijen Herens

Henrick Rommens

Simon Jacobs

Ette Harmens

 

Wilhelmus Theodori van Laar, medicinae licentiatus met attestatie

 

p. 250

 

Anno 1631, den 1 Aprill was vergaederinge,

ende is gevraegt nae den nieuwen lidtmaeten,

diewelcke, nae den gebede, kortlijken sijn onder-

wesen, van haere elende, verloszinge, ende danck-

barheit, ende hebben geloofsbekentenisze gedaen,

ooc beloofft gottsaeliglijk te leven ende haer der

kerckentucht ende onsen consistorio t onderwerpen,

ende bij die waerheit te vollherden: oorconde

deser handen

 

[Namen in 2 kolommen:]

Peter Derks Anne Jaspersz

Claes Sijmens Anne Christoffers

Dijle Wckens Rennecko Cornelisz

Baewe IJaensen

Anne Harmensz Geertjen Folckers van Sollwert

Anna Margaretha van Laar met attestatie

 

Nae den gebede ende censuire morum is die vergaederinge gescheiden

 

p. 251

 

Den 3 Junij 1631 is consistoriale vergaderung geweest

ende is een nieu ledemaet hieronder benaembt erschenen

dewelcken van onse elende onse verlossinge ende de danckbarheit

onderricht ende bij solcke leer volstandig te volharden vermant

sinde alsulckes met handtastung te doen belovet heft

 

IJantijen Dercks

Wilhelm Wilhelms met attestatie

Andreas Andreae ende Ine Ruloffs met attestatie

 

Fol. 253

 

Den leesten tag Julij 1631 …

 

Dewile Wipke meester Jacobs wijff inclinirende tot

der menneniten verdomlicke dwalingen op alle broederlike

vermaningen uit geven will …

 

p. 254

 

Anno 1631, den 5 Augusti, was het consistoriam

vergaedert ende sijn die nieuwe ledemaeten, nae

aenroepeninge des goddeliken naems, cortlicken

onderwesen van haere elenden, verloszinge, ende

die schuldige danckbaerheit warvan sie haere

geloofsbekentenisze gedaen hebben; ooc verheten,

gottsaeliglijken te leven; ende bij die waarheit te

vollherden; ende sick der kerckentucht, ende onsen

consistorio te willen onderwerpen. Tot oorconde

hebben sie haere handen hier gesett, offte setten laeten,

alls volght

 

[Namen in 2 kolommen:]

Sijwert Alberts Jan Sijmons

Frijck Hekes Jacop Sijeijenn

Trijne Brongers

van Sollwert, Bartelt Luirsz, ende Trijncke, echte lieden

met attestatie van Embden

Pieter Wessels ende Anna, ooc eelieden

Ooc wort Jurjen Fraenszen, te Tjamsweer

gecommuniceert hebbende, aengenomen

Ooc wort geresolveert, dat Wipcke wederomme

sall gedooget worden, om sondag over acht

daegen, diewijle sie hallstarrig uitgebleven

 

p. 255

 

Ten laesten is beschlooten, dat Wilhelmus

Theodori van Laar morgen van den predigstoel

sall afgelesen wordenm allsoo hij op andere

plaetsen vele groote miszdaden begaen,

ende groote ergernisze gegeven heefft

onder anderen sijnen predigdienst bij Wesel

trouwlooslijk verlaeten; waertoe dan

noch coomt, dat hij van hier weggetoogen

end ontloopen is, ende goede lieden

bedroogen hefft, van denwelcken hij af-

geleent ende afgeborget

Nae den geboode, ende censuira morum,

waerin alles, Gott loff, richtig bevonden,

is die vergaederinge gescheiden

 

Anno 1631, den 11 septembris, was vergaederinge

ende, nae den gebede, is beschlooten, dat

Thomas Pottebacker, diewelcke Willem

Pottebacker, opentlick op ‘t marck, ge-

schlagen hefft, sall gedaegt worden, met

Willem voorschr beide leden, in die con-

sistorie.

Nae de gebede is die vergaedringe geeindigt

 

p. 256

 

Anno 1631, den 30 septembris, was vergaederinge

ende sijn, nae den gebede die nieuwe lidtmaten

onderricht, van haeren elenden, van haere ver-

loszinge, ende van die schuldige danckbarheit,

allwarvan sie geloofs bekentenisze gedaen hebben,

ooc beloofft bij die goddelijke waarheit te

willen vollherden, ende gottsaeliglijk te leven,

ende haer der kerckentucht ende den kercken-

raede te onderwerpen, alls sie haer sullen

te buiten gaen (‘t welck Gott verhoede) offte in

leere, offte in leven, oorconde deser onder-

geteikender handen

 

Klas Karssijens Berentjen Dercks

Lijsabet Huberts

Tanneken Jans

 

Nae den gebede sijn dese personen te huisz gegaen,

ende is darop censura gevolcht

Ooc is beschlooten, dat onse apotheker, Henricus Schormins,

ernstlick sall vermaent worden, sick van des heren tafel

te entholden, ende ooc bestrafft worden, dat hij laastmaal

toegeloopen is, ende dat men hem daertoe sall holden,

sick met die gemeinte te versoenen, van wegen der

groten ergernisze die hij gegeven hefft omme daernae

op wors boete, in den godtsdienst voort te varen, tot

stichtinge der gemeinte

 

p. 258

 

Diewijle mester Hansz Jouwer die duitsche

venten ‘s vrijdaeges ter catechisatie niet

senden will, tegen consistoriaele resolutie, ende

die vermaeninge der predigers veracht; soo

is beschlooten, dat hem consistorialiter sall

belast worden sick alltijt met de venten in te

stellen. Waertoe dan vercoorn sijn, die E ende

A B Doeke Luinckhuisen, ende die E Jann

van Munster kerckvoogdt beide olderlingen,

omme den schoolmr daertoe te constringeren

 

Anno 1631, den [niet ingevuld] Decembris

 

Was vergaederinge ende nae den gebede, sijn die nie

ledemaeten onderricht, nae gewoonte, van haere elende

verloszinge, ende danckbarheit, waervan sie bekentenisz

gedaen hebben, ende hebben ooc belooft bij solcke waarheit

te vollherden, ende gottsaelig te leven, ende haer der

kerckentucht, ende den kerckenraet, te onderwerpen,

oorconde deser handen

 

[Namen in 2 kolommen:]

Pieter Clasens Claas Lauwrens van Sollwert

Herman ter Bot

Jan ter Bot

Eete Berendts Jann Dreuws ende

Grijtijen Clements Anne Regneri, met attestatie van Middelszum

Ette Jannszens

Aaltjen Willems met attestatie van Enckhuisen

 

p. 259

 

Anno 1632 op Niejahrsdag is de gemeente nae gewonheit

in de weeme bij een geweest omme nie olderlingen ende diaco-

nen te verkiesen

Ende nae anropinge van Godesnahme sindt twee older-

lingen affgegangen als namlich de EE Jan van Munster

ende M Henricus Reuterus conrector deser scholen.

Dewelcke beide hares angewenden vliets ende getrauen

diensten sindt bedancket

Van diaconen is affgangen nae ordre de E Peter

Jacob Melis dewelcke ingelicken sines getrauen dienstes

ende angewenden vliets ten hohesten bedancket is

Darnae sindt door de meeste stemmen tot olderlingen

verkooren de EE Stephan Jansz an plaetse D R Henrici

Reuteri ende Peter Jacob Melis an plaetse Jan van Munsters

Tot diacon an des affgangenen plaetse is ock door de meeste

stemmen vercoren de E Jan Lucas

Nae gethane gebeedt is de vergaderinge geendiget

 

Den 29 Januarij sijn dese nieuvercoorene broeders

in haere bedieninge bevestiget; alls sie dree

nae een andre volgende sonndaegen der gemeinte

waren voorgeholden

 

p. 260

 

Het jaar 1632

 

p. 261

 

Den 3 februarij 1632 is consistoriale vergade-

ringe gewest ende na anroepinge godes hillige nahme sindt

de nie ledematen na alter gewoonte onderrichtet van hare elend

verlossinge ende danckbarheit war van sie bekentnisse

gedaen hebben ende hebben ock belofft bij sulcke warheit

te volharden ende gottsaalig te leven ende haer der kercken-

tucht ende dem kerckenraht te onderwerpen ende tot bevesti-

gung sulckes hare eigene handen dewelcke schrivens erfahren

hieronder gestelt

 

Harmen Jacobbenn

Jan Tamms Anne Claaszen van Sollwert

Anne Jansen

Trine Jansen Rommer Jannszen van Sollwert

Mette Isebrandts

Aafke Sijes

Nanno Jidens met attestatie van Termunten

Johann Mencken, met attestatie van Sijgelszum

 

Nae den gebeede, ende censura morum, is die

vergaederinge gescheiden

 

p. 262

 

Anno 1632 den 30 Meerte, was vergaederinge, ende,

nae den gebede, sijn die nieuwe leden binnen gecomen,

ende bericht, van haers elende, verloszinge ende danck-

barheit, nae voorige maeniere; hebben ooc darop haere

geloofsbekentenisze gedaen, ende beloovet bij den

geloove te willen vollherden; ende gottsaliglik te

leven, ende haer der kerckentucht te onderwerpen,

oorconde haerder handen, als volght

 

A.C. Arnsma Geske IJacop

Claas Schneider Foelcke Suncken

Jelte Cornelius van Sollwert

Joannes Lamberti met attestatie van Gronningen

Janntjen Geerts met attestatie van Steem

 

p. 263

 

Nae den gebeede, ende censura morum waerin

alles richtig was, is die vergaederinge geein-

diget

 

Den 1 Junij 1632 is consitoriale vergaderinge

geweest ende sind nae gethane gebeedt de nije ledematen nae

older gewonte van haer elende verlossinge ende scholdige

danckbarheit onderrichtet, hebben ock darop haere geloffsbekent-

nisse gedaen ende belovet bij der eenmal erkanter ende bekan-

ter warheit te volherden ende godtsalig te leven ende haer der

kerckentucht nae behoeren te onderwerpen hebben ook tot bevesti-

ging dessen hare eigene handen hijronder gesettet

 

Warner Warners

Sipke Dercks

Jan Egberdts

Sijbe IJannes

Fenna Ottens

Hoettens

Albertus Eppes

Tongeschen Haijes

Altijin Piters

Jan Berens van Bilefeld van Solwerdt

Mr Willem Vosz met sin frau Margareta met attestatie van Gröningen

 

Na gedaenen gebeede os de vergaderinge gescheiden

 

p. 264

 

Anno 1632, den 3 Augusti, was vergaderinge, ende,

nae den gebede, sijn die nieuwe ledemaeten onderricht,

van haere elende, verloszinge, ende danckbarheit,

ende hebben daerop geloofsbekentenisze gedaen, ooc

verheeten gottsaelig te leven, ende bij ‘t geloove te

willen vollherden, ende haer die consistorie te onder-

werpen, oorconde haerder handen

 

Lucke Geerdts

Douwe Claaszen

 

Nae den gebede, ende censuire, is die vergae-

deringe gescheiden

 

Anno 1632 den 10 sept was vergaederinge, ende

heeft die E Huigo Haijes geproponiert, van

Aaleit Hommens, die verstorven is, dat haer goetjen

den armen toecoome; waertegen die E Hinrick

Frits, met sijn broeder, seit erve te sijn. Wert

geresolveert, dat die armen ten Damme suiver

sullen genieten, die somme van sestijn daalder,

offte vierentwintig keisers guldens. Die

rest, als cleeren, offte anders, sall Hinrick Frits

met sijn broeder beholden

 

p. 265

 

Noch wort geresolvert, dat die saake tuschen

die E borgermr Doeke Luinckhuisen ende

Jr Sijgers, in die consistorie sall dienen,

omme sie te versoenen, soe sie in viertijn

daegen niet vereeniget worden, dat sie

dan beide in die consistorie sullen ge-

citiert worden

 

p. 266

 

Sibrandus Francisci, pastoor

ten Damme, uit last des

consistorii, ende in deszelver naeme

 

Luitjen Claszen, als olderling

Simen Abels, als olderling

Hinrick Frits, als olderling

Jann Garbrandts, als olderling

Steven Jansze, als olderling

 

p. 267

 

Anno 1632 den 5 octobris is consistoriale vergade-

ringe geweest ende nae gedaenen gebeede sin de nie ledematen

underrichtet van haer elende, verlossinge ende danckbarheit

ende hebben darop geloffs bekentenisse gedaen, ock verheeten

godtsaalig te leven ende bij het gelove t volherden ende haer

de consistorie te onderwerpen oorconde harer handen

 

Altien Wopkes

Trijne Fockes

Lubbe Henricks

Alheit Ulricks

Gertien Jurjens

Ulske Peters

Reinth Cornelis ende Aeltien sin huiszfrou met attestatie van Utwierda

 

Nae gedanen gebeede is de vergaderinge geeindiget

 

p. 268

 

Anno 1632, den 30 Novembris, was vergaederinge,

ende heefft men gevraeght nae den wandel der nieuwen

lidtmaeten, diewelcke daerop ingecomen sijnde, nae den

gebede, sijn van haere elende, verloszinge ende schul-

dige danckbarhiet onderwesen, hebben geloofsbeken-

tenisze gedaen, ende belooft gottsaelig te willen leven,

bij die warheit te vollherden, ende haer der kercken-

tucht ende onse consistorio te onderwerpen, oorconde

deser handen

 

Garbrant Bauckens

Rotger Jansen

Willem Fockens Jacob Jannszen

Teetje Wiggers

Taalke Hinricks

Altijen Frijcks

Martjen Heres

Fenne Meinerts

Stijntjen Garbrandts

Lijsjen Sijmons

Harmcke Heres

Renstke Cornelis

Trine Wierdts met attestatie ut de Nie Schantse

 

Nae den gebede en de censuire, is die vergaedringe gescheiden

 

p. 269

 

Den 9 Decembris 1632 is consistoriale vergaderinge ge-

weest ende na gethane gebeedt is eenmo[n]diglick beramet dat over

veertien dagen de EE Juncker Siegers ende de EE Doeke

Luinckhusen Borgemeester wegen hare olde quaestie solen ver-

wittiget worden om middelen vortephlen dar door so mochten wederom

versonet worden

Soes is gott loff niets anders vorgefallen ende is na den gebeede

de vergadringe geendiget

 

p. 270

 

het jaar 1633

 

p. 271

 

Anno 1633, den 1 Januarij, is die gemeinte in die

weeme vergaedert, nae gewoonte, omme nieuwe

olderlingen ende diacons te verkiesen

Ende nae den gebeede sijn twee olderlingen af-

gegaen, als die E Luitjen Claszen, ende Doede

Hitjes; ende een diacon, alls die E Huige Haijes:

welcke broeders alle haeres getrouwen dienstes

sijn bedanckt geworden

Daernae sijn door die meeste stemmen vercooren

tot olderlingen, die E Harmen Boeckholdt,

ende Huige Haijes; ende tot diacon die E

Tjabbe Gerrijds: warmede die vaceerende

plaetsen sijn besett geworden

Noch is wederomme geresolveert, dat die pastoor

van Sollwert, siekentrooster ten Damme, in die

consistorie sall seszie hebben, ende ooc mede stemmen,

gelijk een olderling, ende niet minder: hetwelcke

dan ooc van deselven pastoor, te weten, den E

Jann Willkens, is aengenomen

Nae den gebeede is die vergaederinge gescheiden.

Dese broeders sijn dree nae een ander volgende

sonndagen der gemeinte voorgeholden; ende den 27

Januarij bevestiget, nae kerckenordeninge

 

p. 272

 

Anno 1633, den 27 Januarij, was vergaederinge,

ende is van den ommegang, nae den gebeede, gerappor-

teert. Allwaer dan beraemt is, dat meester Pieter,

organist, wegen eeniger ergernisze, tot die consistorie

sall gedaeght worden. Desgelijks is beschlooten,

dat Jan Berendts wandtscher ende Evert Wiggers schnijder,

ooc in die consistorie verschijnen sullen, wegen eeniger

ergernisze. Dese broeders sullen compareren,

op den 10 Februarij, soo is ooc goet

gevonden, dat men die consistoriale vergaederinge

alltijt met vlijde holden, ende nimmer niet versui-

men sall, nae voorige resolutie, die hierover

ooc genoomen is. Nae den gebedt is die

vergaederinge geeindiget

 

Anno 1633, den 1 Februarij, was consistorie,

ende heefft men wat gevraegt nae die nieuwe ledematen,

ende andere saeken. Daerop sijn dieselve ingecomen,

ende, nae den gebeede, onderricht, van haere elende,

ende verloszinge, ende danckbaerheit, nae vooriger

maeniere; warop sine geloofsbekentenisze gedaen

hebben, ende ooc daerbij belooft te willen vollherden,

ende gottsaelig te leven, door des heren genaede,

ende haer die consistorie te onderwerpen, oorconde haerder handen,

alls volget

 

p. 273

 

Hijndrijck IJans

Enne de Boldt

Jan Janszen

Pieter Harmens

IJan Tewes

Hans Harmens

Jacob Jansen

Elske Janszen

Bouwe Fockens

Gertien IJans

Ettjen Ennes

Lijsabeth Janszen

Martijen IJansens

 

Nae den gebeede is die vergaederinge gescheiden.

Wante die censuire morum sall des sonndaegs nae

den avondtmaale voor dit maal geholden worden

 

Anno 1633, den 5 Aprill

Was vergaederinge, ende, nae den gebede, sijn die

nieuwe ledematen bericht, van die elende ende ver-

loszinge, end danckbaerheit, waervan sie ge-

loofsbekentenisze gedaen hebben, ende ooc belooft

gottsaelig te willen leven ende bij die waarheit

te vollherden, ende haer der kerckentucht ende

 

p. 274

 

met naemen den consistorio te onderwerpen, oor-

conde deser handen

 

[Namen in 2 kolommen:]

Delijs Jansen Hijnderijck Gerdes

Willem Jakubs Lippe Luitjens

Albert Geerts Tamme Willems

Aeleit Jacub

Hinrick Claaszen

Jan Jannszen

IJdde Klasen

Geertjen Geerdts

Wemel Harmens

Greete Arendts

Frouwke Sijrcks

 

Nae den gebeede ende censuire is die vergaederinge

gescheiden

 

p. 275

 

Den 31 Maij 1633 is voor des heren nachtmal consistoriale

vergaderinge geweest, ende sindt de nie ledematen ingeropen

ende van hare elende verlossinge ende schuldige

danckbarheit onderrichtet worden, hebben darup

geloffsbekentenisse gedaen ende belofft gottsaalige

te leven, bij de warheit te volheerden ende haer der

kerckentucht van onsen consistorie te onderwerpen

oerkonde deser handen

 

Jan Simons

Einie Geerdts

Raanstien Thomas

Jacop Willems

Jantien Jacobs

Wendel Courts

Swantijen Eppens

Geese Jijnes

Grethe Simons

Hille Peters

Corneliesen Jansen

Seijke Ottes

Barbara Ippes

Reinie Gijses

Tjacke Jansen van Sollwert

Trintie Jansz met attestatie van Ambsterdam

 

Soo worden nu ooc toegelaeten, die EE Lisabeth

Sijgers, weduwe van den EE Willem Ubbena

ende haer maeght Oucke Everts

ende ooc Jantjen Arnoldi, weeduw van s Arnoldo Joannis

Dese hebben bevoeren hier all gewoont, ende des

heren avondtmaal ooc ontvangen

 

Naden gebeede is de vergaderinge geeindiget

ende censura morum over mits de consistorianten

min int getaal geweest op een andere tijtt opge-

stelt worden

 

Fol. 276

 

Anno 1633, den 2 Augusti was consi-

storiaele vergaederinge, ende, nae de gebede,

sijn die nieuwe lidtmaeten onderwesen, van

haere elende, verloszinge, end schuldige danck-

baerheit; hebben geloofsbekentenisze gedaen;

ende ooc verheten, gottsaelig te leven haer

der kerckentucht ende insonderheit ooc den

consistorio, te onderwerpen; ende bij den

geloove te vollherden, oorconde haerder

handen als volget

 

Zijnije Jans

Altin Ubbena

IJohanna Ubbena

Greete Claaszen

Teetje Laurensz

Grete Peters

Bawe Delijs

Anne Berendts

Met attestatie van Embden, Cornelis Wolters, ende Grietjen Arendts eelieden

 

Nae censura ende gebede, is die vergae-

deringe geeindiget

 

p. 277

 

Anno 1633, den 4 october was consistorie,

ende, nae den gebede, sijn die nieuwe

ledemaeten onderwesen, van haere elende, van

haere verloszinge, ende van die danckbaarheit;

hebben geloofsbekentenisze gedaen; ende aengenomen

daerbij te willen vollherden; ende gottsaelig te

leven; ende haer der kerckentucht, end

met naemen der consistorio, te onderwerpen,

oorconde haerder handen

 

Lamme Meckens

Lijsbet Willems

Geertjen Jurjens

Anne Hinrick Clasens

Anne Lijsings

 

Nae den gebede is die vergaedringe gescheiden

 

Anno 1633, 29 Novembris was consistori,

ende, nae de gebede, sijn die nieuwe leden onderwesen,

van haere elende, verloszinge, ende danckbaerheit, hebben

geloofsbelijdenisze gedaen, ende beloofft, bij die ware

 

p. 278

 

religie te willen vollherden, ende gottsaelig te leven,

ende haer der kerckentucht allesins te onder-

werpen, oorconde deser handen

 

Eppe Gerrijts

Haije Lubben

Peter Schuldts

Jan Tonnis

Margretha Martens, eegade D Groothuisz

Jantjen Rockes

Deuwer Janszen

Cornellijsien Ooses

Eltijen Hijnrijckes

Anne Janszen

Anne Claasen

 

Met attestatie

 

Rudolphus Groothuisz, d medicina van Groningen

Hinrick Alberts Groothuis van Groningen

Hinrick Ketting ende Jantjen eelieden, van Delfsijl

Clara Block, van Delfsijl

 

Nae de gebede ende censuire is die ver-

gaderinge gescheiden

 

p. 279

 

het jaar 1634

 

p. 280

 

Anno 1634, op nieuwejaarsdag, was die gemeinte

in die weeme vergaedert, nae gewoonte, omme older-

lingen ende diaconen te verkiesen

Ende, nae den gebede is een olderling afgegaen, als te weten,

die E Simon Abels, ende ooc een diacon, naemeliken,

die E Geerdt Willems, welcke beide broeders

haeres vlijtes sijn bedancket

Hierop sijn door meeste stemmen vercooren, tot older-

lingen, die Eerentveste ende hooggeleerde Rudolphus

Groothuisz, der medicinen doctor, bestellde medicus

allhier, aen die plaetse van den E Doeke Luinck-

huisen, diewelcke vertrocken is, ende die E

Sijwert Alberts, aen die plaetse van den E Simen

Abels ende tot diacon die E Harmen Lubberts,

aen die plaetse van den E Geert Willems.

Nae den gebede is die vergaederinge gescheiden

Dese persoonen sijn der gemeinte voorgeholden, op

dree nae een ander volgende sonndagen, ende den

26 Januarij in haeren dienst bevestigt, nae die

kerckenordeninge

 

p. 281

 

Anno 1634, den 26 Januarii was consistorie, allwar,

nae den gebede verscheidene ledematen sijn vermaent,

omme dat sie ergernisze gegeven hadden

 

In verscheidene vergaederingen is ooc gesprooken,

van eenen onwetteliken huiszcoop, allwaer Johannes

Wijkroede, bij eenen dronck, onbehoor[l]iken gecocht

heefft, van Joann Wigbolts, overstallige droncken

ende sijner sinnen niet machtig sijnde, een seeker huisz,

waervan alle mann wel weer, dat het hem, Jann Wigbolts,

niet toecoemt. Desen coop nu even beschreven sijnde,

daer die schrifft noch natt was, heefft men Jann Wigbolts

frouwe, door vreese ende dreigementen, daertoe gebracht,

wat sie ooc s[c]riev[?], dat hen solck huisz niet toequaem, ende

dat haer mann nu alls een kindt was, dat sie een schoon

nieuw bedde heefft geven moeten, soo daetlick; welck

bedde Johannes Wijkroede, tegen alle bijsondere ende

consistoriale vermaeningen, in sijn huisz heefft, ende ooc

noch beholdt

Die consistorie, alles wel verstaen ende behertiget hebbende,

wat Jann Wigbolts claagde, ende wat Johannes Wijkroede

voorgaff, ende anders, oordeelt in Ghodes vreese, nae die

heilige schrifftuire, dat Johannes Wijkroede hem verson-

diget heefft, ende noch versondiget, tegen Godes woort, het

welcke hebben will, dat wij soo met onsen naeste sullen

handelen, als wij willen, dat andere met ons sullen weder

handelen, ende dat wij des naesten goet, onder den schijn

des rechtes, met licht, ende andere onbetaemelike middelen

niet meugen aen ons brengen. Daeromme oordeelt die

 

p. 282

 

consistorie, dat Joannes Wijkroede behoore, met Jaerkee[?],

afstandt te doen, ende solck goet niet te beholden, offte

dat hij anders dat broot des heeren met ons niet

breeken en mag

Nae den gebede is die vergaderinge gescheiden

 

Den 31 Januarij 1634 is consistoriale vergade-

ringe geweest ende nae den gebeede sind de nie ledematen onder-

wesen van hares Elends verlossinge ende danckbarheit

hebben geloffsbekentenisse gethan ende belofft bij de wahre

religie te willen volherden ende Gottsaelig te leven

ende haer den kerckentucht allesins te onderwer-

pen, oorkonde deser handen

 

Henrich Egges

Edse Fockens

Jan Walkes

Trine Reiners

Heijle Elkes

Anna Rijnies

 

Nae den gebeede ende censura morum is die ver-

gaderinge gescheiden

 

p. 283

 

Anno 1634, den 9 Febr, was vergaedringe,

allwaer, onder anderen, is gesprooken, met onsen

broeder, Jan Lucas, omme dat hij, des daegs nae het

jongste avondtmaal, op het raathuis seer droncken was ge-

coomen, in eene groote vergaderinge, allwaer hij dan ooc

onsen broeder Geerdt Willems met scheldtwoorden

aengetast heefft, ooc met geweldt heefft smiten en slaen

willen, welcke scheldtwoorden naem ende eere aengaen,

niet alleene van Geerdt Willems voor feit, maer

ooc van alle consistorianten

Die consistorio oordeelt in Godes vreese, dat onse

broeder Jann Lucas groote oepenbare ergernisze ge-

geven heefft, met solcke dronckenschap, ende met solcke hooge

woorden, ende dat hem dit sall voorgeholden worden, des

satersdaegs nae die proefpredige voor ‘t avondtmaal,

in oepenbaere vergaederinge, op dat hij solcke faute

bekenne, sijn leedtwesen daerover verclaare, beterschap be-

loove, dat die gemeinte uit lieffte hem dit vergeve,

waerop hij dan voort stichtelicken tot des h avondtmaal

sall gaen meugen

 

Anno 1634, den 4 Aprill, was vergaederinge,

allwaer die nieuwe leden, nae den gebeede, sijn

onderwesen, van haere elende, verloszinge, ende

danckbaerheit, hebben geloofsbekentenisze

 

p. 284

 

gedaen, ende belooft, gottsaelig te willen leven

bij die waarheit ooc vollherden, ende haer der

kerckentucht onderwerpen, oorconde

desers handen, als volget

 

Tijes IJurgen

Eijk Peters

Aeijcke Arijs

Trijne Tijsen

Elske Meinerts

Truite Hinders

Bouwe Esses

Rosze Nonnes

 

Met attestatie van Parnambuco Christaen Coevershoff

 

Nae den gebeede ende censura morum is die

vergaederinge gescheiden

 

p. 285

 

Den 30 Maij 1634 is vergaderinge geweest

allwaer de nije ledemaeten nae den gebeede sijn

onderwesen van haere elende, verlossinge ende scholdige

danckbarheit hebben geloffsbekentenisse gedaen ende

beloofft gottsaliglick te willen leven bij de waerheit

ock t volheerden ende haer der kerckentucht t onder-

werpen orkonde deser handen als volgt

 

Aemilius Wigboldi

Lubbert Harmens

Jacob Aijckes

Assel Harmens

Fenne Jacobs

Attijen Brondts

Anna Lubbes

Elszke Tammes

Eijke Tammes

Trine Jansen

 

De Erb Conradus a Lennep Redger met attestatie van Lewerden

Elsabeth Coehorns des Erb Redgers huiszfrou met attestatie van Delffsiell

Catharina Alles met attestatie van Schilwolda

Gretha Claasen met attestatie van Loppersum

Thomas Nannes met attestatie van Farmsum

 

Nae gethanen gebeede ende censura morum is de vergaderinge gescheiden

 

p. 286

 

Anno 1634, den 6 Julii, was vergaedringe

allwaer, nae den gebeede, is besloten dat

meester Pieter, organist, naedemaal hij soo dic-

wils is vermaent geworden, soo privatum, alls ooc

in die consistorie, tot verscheidene maalen, ende

evenwel die eene ergernisze nae die andere

geeft, met dronckendrincken ende anders, sich soo

lange van des heren avondtmaal ontholden sall,

als daervan gesuspendeert sijnde, tot hij beter-

schap met der daat bewise, hetwelcke hem dan

in den ommegang van pastoor ende olderlinge sall

aengeseit werden

 

p. 287

 

Anno 1634 den 1 Augusti is consistoriale

vergaderinge gewest ende sindt de nije ledematen

nae den gebeede onderwesen van hare

elende verlossing ende schuldige danckbarheit hebben

geloffsbekentenisse gethan ende belofft gottsalich

te wollen leven bij de warheit ock te volherden

ende haer der kerckentucht te onderwerpen

Orkonde deser hoerer handen

 

Willem Ruleffs

Harberdt Moller

Cornelis Henrich

IJann Tonnis

Hilke Jansz

Geerdt Froon met sin huiszfrau Geske mit attestatie van Steenfort

 

Nae censura morum ende den gebeede is die

vergaderinge gescheiden

 

p. 288

 

Den 3 octobris 1634 is consistoriale ver-

gaderinge geweest ende sindt die Nije ledematen nae

den gebeede onderweesen van haere elende verlossinge

ende scholdige danckbarheit hebben geloffsbekente-

nisse gethan ende belofft Gottsaalich te willen leven

bij de warheit ock tho volharden ende haer der kercken-

tucht tho onderwerpen welckes sie den met onder-

schrivinge haerer eigener nahme (dewelcke schrivens

erfahren) hebben befestiget

 

Reinth Jansz Hille Jannszen met attestatie van Farmszum

Hille Aijls

Lijuten Renders

 

Dewile Remmert Jansen Timmerman wonachtig

ins Bekersgang alle vorgaende trouhertige broeder-

licke vermaningen ende warschauminge moetwilliglijk

verachtende ende in wind schlagende van de Gottlike

warheit driemal affgefallen ende tho den Mennoniten

hem begeven ende van denselvigen hem heerdoepen

laten is consistorialiter resolveret dat met

hem als eenen affvalligen nae kercklicke ordres

anderen thom schrick sall geprocedeert ende

de saeke moegen wesende den 4 octobris nae de

proeffpredigt der gemeente

nochtans sin name verschwegen ende den folgens

nae de froepredigs met ont-

deking sins nams bekant gemaekt worden

 

Nae censura morum ende den gebeede is de

vergaderinge gescheiden

 

p. 289

 

Anno 1634, den 5 Decem was vergaedringe

allwaer nae den gebeede, die nieuwe

leden sijn onderwesen, van haere elende,

verloszinge ende danckbarheit, hebben

geloofsbekentenisze gedaen, ende belooft,

gottsaelig te leven, haer der kerckentucht,

ende de consistorio te onderwerpen,

ende bij die waarheit te vollherden

oorconde deser handen

 

Aeijoldus Lamberti Mette Jansz met attestatie van Groningen

Geese Alberts

Tamme IJans

Geerke Jacobs

Leene Allers

 

In censura morum is gott loff niets

straffbars gevonden ende is nae den ge-

bede de vergadering gescheiden

 

p. 290

 

het jaar 1635

 

Fol. 291

 

Anno 1635, den 1 Januarii, was die gemeinte in

die weeme vergaedert, nae gewoonte, omme olderlingen

ende diacons te verkiesen

Ende sijn, nae den gebeede twee olderlingen afgegaen

alls die E Jann Garbrandts ende Hinrick

Frits: ende een diacon, als die E Hinrick

Smidt: welcke alle haeres getrouwen dienstes sijn

bedancket

Daernae sijn door meeste stemmen vercoren, tot

olderlingen, die E Luitjen Claaszen, ende Willem

Willems; tot diacon die E Luitjen Harmens:

waermede die opene plaetsen besett sijn

Nae den gebede is die vergadringe gescheiden

Dese persoomem sijn der gemeinte op dree

nae een ander volgende sonndagen voorgeholden,

ende, allsoo niemandt daerop wat te seggen

hadde, den 25 Januarii nae kerckenordeninge

in haeren dienste bevestiget

 

p. 292

 

Den 30 Januarij 1635 is consistoriale

vergaderinge geweest sindt de nie ledematen nae den gebede,

onderrichtet van haere elende van de verlossinge

ende de scholdige danckbarheit hebben darop haer

geloffs bekentenisse gedaen ock belofft te wollen

gottsalig leven ende haer der kerckentucht t onder-

werpen ende sulck alles hebben see met haren eegenen

handen bevestiget, ooc bij die waarheit te vollherden

 

Sijamme Reusner

IJan Peters

Greta Jansz

Juffrouw Johanna Maria Kijf, anders Maniel met attestatie van Gronningen

Tjadeke Lubberts met attest van Emden

Trijne Willems met att. van Delfsijl

 

In censura morum is niet voorgevallen

 

Nae den gebede is consist gescheiden

 

p. 293

 

Anno 1635, den 3 Aprill, was vergaderinge

allwaer die nieuwe ledematen, nae den

gebede sijn onderwesen, van haer elenden,

ende verloszinge, ende danckbaarheit, nae

olde gewoonte, hebben ooc belooft, bij die

waarheit te willen vollherden, ende gott-

salig te leven, ende haer der kerckentucht,

ende den consistorio te onderwerpen, oor-

conde haerder handen, als volget

 

Claes Hindricks

Tjabbe Geerts

Fosse Hijndrijcks

Anneke Hindricks

Aaltjen Warners

Tuttert Thomasz

 

Nae den gebede, ende censura morum, is

die vergaederinge gescheiden

 

p. 294

 

Den 10 maij 1635 …

 

So is ock geresolviert dat van heden over veertien

dagen voor het consistorie sollen geciteert worden Sierth

Aijldt ende sine gewesene maget Trine van wegen secker

lelicke geruchten so van haer beeden utgesfremget sij

als ock gegevene argernissen rede endt antworden t geven

 

p. 295

 

Den 6 Junij 1635 is consistoriale vergaderinge

geweest ende nae den gebeede sindt de nije ledematen

uth Gides h wordt onderrichtet worden van hare

elende de verlossinge uth de elende ende de scholdige

danckbarheit nae de olde gewonheit hebben ock

belofft bij de warheit t’willen volharden ende

Gottsaalig t leven ende haer der kercken tucht ende

den consistorio te onderwerpen orkonden haerer

handen alsz volgt

 

Mr: Menne Frerickx

Eiltije Awkens

Martien Hindrichs

Trine Thomas

Altijen Sijammes

Hille Claasen

Cornelis Lucas met attestatie van Nortbruek

 

Nae den gebeede is de vergaderinge gescheiden

 

p. 296

 

Anno 1635, den 31 Julii, was vergadringe, ende is,

nae den gebede, die vermaeninge aen die nieuwe lidtmaten

gedaen, van haere elenden, verloszinge, ende schuldige

danckbarheit, warop sie geloofsbekentenisze ge-

daen hebben, ende belooft gottsalig te leven, ende bij die

waarheit te willen vollherden, ende haer der kercken-

tucht te onderwerpen, ooc de consistoria, oorconde

haerder handen

 

Schiauke Bartels

Ursell Courts

Arent Luitiens ende Trine sine huszfrou met attestatie van Spijck

 

Nae den gebeede ende censura morum is de

vergaderinge geeindeget

 

p. 297

 

Den 2 Octobris 1635 is consistoriale

vergaderinge geweest ende sindt nae den gebeede

de nije ledematen van hare elende, verlossinge

ende scholdige danckbarheit onderrichtet warop

se dan haer geloffsbekentenisse gedaen ock

belovet gottsalig te wollen leven ende bij de war-

heit te volheerden ende haer der kerckentucht te onder-

werpen orkonde haerder handen

 

Johan: van Maniel

Jasper Jansen

Jantien Jacobs

Greetien Jansz

Jantien Coenders

Trine Dercks met attestatie van Westeremden

Trine Bartels met attestatie van Crewarden [Crewert/Coevorden/Leeuwarden?]

Hailke Rommelings met attestatie van Farmsum

 

Nae den gebeede ende censura morum is de

vergaderinge geeindiget

 

p. 299

 

Anno 1635, den 4 Decembris was vergadringe, ende sijn die

nieuwe lidtmaeten, nae den gebede, onderwesen van haere

elende, verloszinge, ende danckbarheit, hebben belidenisze

haers geloofs gedaen, ooc belooft daerbij te willen

vollherden, ende gottsaeliglick te leven, ende haer den

kerckenraet te onderworpen, oorconde haerder

handen, alls volget

 

Hindrick Jannszen, ende Ave, eelieden

Stijne IJannsenn

Dnus Johannes Olingius, conrector, met attestatie van Gronngen

Anna Widmaria, met attestatie van Berum

Fennetjen Hinricks, met attestatie van Lopperszum

 

Nae den gebeede ende censura morum is de

vergaderinge gescheiden

 

Einde des jahrs 1635

 

p. 300

 

Volget het jahr 1636

 

p. 301

 

Anno 1636 den 1 Januarij is die gemeente

nae older gewonte in die Weeme bijeen vergadert

omme olderlingen ende diaconen te verkiesen

 

Ende sin nae den gebeede twee olderlingen affge-

gaen als die E Borgermeester Peter Jacob Melis

ende de E Rudolphus Grothuis medicinae doctor,

als dewelcke nae Groningen met de woninge te ver-

trecken gemeinet. Ende dan ock een diaconus

to weten de E Jan Lucas welcke alle haeres

getrouwen dienstes sindt bedancket

 

Darnae sindt door de meeste stemmen vercoren

tot olderlingen de E Jan van Munster

ende Jan Geerbrandt tot diacon Peter

Claasen an Jan Lucas plaetse war mede die

opene plaetsen besett sin

 

p. 302

 

Anno 1636 den 5 februarij

 

... hebben belidenisse hoers

geloffs gedaen ock belofft darbij te wollen volherden

ende gottsalich te leven ende hoer den kerckenrahtt

te onderwerpen oerkonde haerer handen als volget

 

Jacob Jans

Trijije Mijchgels

Allert Henrichs

Peter Cleesz

Trine Mertens

Aeilke Frebes

Anna Lammerts

Trine Allers

Aelke Mennes

Anneke Jansen met attestatie van Embden

Lijsabeh Frie met attestatie van Embden

 

p. 303

 

Anno 1636, den 1 April

 

... hebben daerop haere geloofsbekentenisze

gedaen, ende belooft bij die waarheit te

willen vollherden, ooc godtsaelig te leven, ende

haer ter kerckentucht, ende insonderheit onse

consistorio te onderwerpen, oorconde

haerder handen, als volget

 

Gerdt Hommes Harmen Sipckes

Martjen Jacobs

Anne Willems

Anna Tomes

Ette Geerdts

Siben Hinricks

Greete Harmens

Martjen Oesebrandts

Sibrandus Vechterus, met attestatie van Gronngen

Hinrick Blanck ende Greetje Jannszen van Sollwaert

Aeltjen Freie, ende Anneke Freie, met attestatie van Emden

Nae gebedt ende censura morum is men gescheiden

 

p. 304

 

Anno 1636 den 3 Junij

 

... hebben darop haere gelofftbekentenisse

gedaen ende belofft bij die warheit te willen volheerden

oek gottsaalig te leven ende haer der kerckentucht

ende insonderheit onsen consistorio te onderwer-

pen, orkonde hoerder handen als volget

 

Andres Wedemijijer Hans Kordes

Lijsebeth Henrichs Trine Janens met attestatie van Eenum

Fenneke Arens

Renske Henrichs

 

Nae den gebede ende censura morum is die ver-

gadering gescheiden

 

Anno 1636, de 5 Augusti

 

... hebben geloofs-

bekentenisze gedaen, ooc belooft godtsaelig te willen leven,

ende bij die waarheit te willen vollherden, ende haer der kerckentucht

ende consistorie te onderwerpen, oorconde hoerder handen

 

[Namen in 2 kolommen:]

Lammert Swirs Taalcke Christoffers

Allert Jannszen Trijn Gerts

Lucia Tijrcks met attestatie van Nimwegen [= Nijmegen]

Taatje Jannszen, met attestatie van Farmszum

Grietje Cornelis met attest. v. Leerms

 

Nae gebedt ende censure is die vergadringe gescheden

 

p. 305

 

Anno 1636 den 30 septembris

 

... hebben gelooffsbe-

kentenisse gedaen ock belofft gottsaalig te willen

leven ende bij die warheit te volharden ende haer

der kerckentucht met consistorie te onder-

werpen orkonde hoerer handen

 

Hittijen Simens

IJan Meijbom Jantje Wijrts met attestatie van Suidtbroeck

Crine Sijvers

Daniel Wolters

Trine Wilkes

Ide Jansen

Aeltijen Peters

Wijpke Heertjes

Trintien Luinchusen

 

Nae censura morum ende den gebeede is die

vergaderinge in Godts name gescheiden

 

p. 306

 

Anno 1636 den 9 octobris

 

...

 

p. 307

 

Anno 1636, den 2 Decemb

 

... hebben belidenisze

haeres geloofs gedaen, ende ooc belooft, godt-

saeliglick te willen leven, ende bij die aenge-

nomene waarheit te willen vollherden, ende

haer der kerckentucht ende onsen consistorio

te onderworpen, oorconde deser handen

 

Gerdt Jans

Jacob Clasen Arbers Henrichs

Hermen Sijwerds

Pieterke Harmens

Bonije IJans

Swaentjen Berents

Anne Hijndrijck

Epcke Reiners

Fewo Fewonis, met attestatie van Gronningen

 

Nae censure is die vergaderinge gescheiden

 

p. 308

 

Einde des 1636 jahrs

 

p. 309

 

Volget het jahr 1637

 

p. 310

 

Anno 1637, den 1 Januarij

 

Allwaer dan nae den gebeede afgegaen

sijn, Steven Jannsen als olderling ende Tjabbe

Gerrijts, als diacon. Wante Jan van

Munster olderling, ende Pieter Claaszen,

in den Here gerust sijn. Dese

voorige ouderling nu ende diacon sijn haeres

getrouwen dienstes bedanckt. Daerop sijn

door meeste stemmen aen gener plaetse vercoorn,

tot ouderlinge, aen die suidsijt, Hinrick

Frits, aen die noortsijt, Tjabbe Gerrijts,

maer tot diacons, Albert Geerts, ende

Hinrick Everts nae den gebeede

is die vergaderinge gescheiden

 

p. 311

 

Anno 1637 den 3 Februarij

 

... hebben

belijdenisse haers geloffs gedaen ende ock belofft

gottsaliglick te willen leven ende bij die angenom-

mene waarheit te willen volharden ende haer der

kerckentucht ende onsen consistorio te onderwerpen

orkonde deser handen

 

Jan Wigbols

Luitijen Harmens

Alle Jansz

Fechter IJanns

Hijndreck Harens[?]

Anneke Vechters

Gretha Donges

Henrick Jansz met attestatie van Tiamszweer

 

Nae den gebede ende censura is die vergaderinge

gescheden

 

p. 312

 

Anno 1637, den 31 Martii

 

... hebben

daerop geloofsbekentenisze gedaen,

ende belooft, nae voorige gewoonte,

godtsalig te willen leven, ende bij die

waarheit te vollherden, ende haer der

kerckentucht ende den consistorio te willen

onderwerpen, naer behooren, oerconde

deser handen, alls volget

 

Joannes Joachimus Spiessius

Hillcke Everhardus

Janntjen Alljes

 

Nae den gebede ende censure morum

is die vergaderinge gescheiden

 

p. 313

 

Anno 1637, den 2 Junii

 

... hebben geloofsbeleedenisze gedaen, ende

ooc daerbij belooft te willen vollherden,

godtsalig te leven, ende hen der

christeliker kerckentucht, ende met

naemen de constistorio allhier,

te willen onderworpen, oorconde

haerder handen, als volget

 

IJurijen Albrecht

Lijsebet Peters

met attestatie van Tjamsweer coemt

Geert Claaszen, ende van Opwierde Geeske Aaldrix

 

Nae den gebede ende censura morum

is die vergaderinge gescheiden

 

p. 314

 

Anno 1637, den 4 Augusti

 

... hebben ooc

geloofsbekentenisze gedaen, ende ooc

belooft, daarbij te willen vollherden, ooc

godtsalig te leven, ende haer der christe-

liker kerckentucht, ende onse consistorio,

te willen onderworpen, oorconde haerder

handen, alls volget, beneven handttastinge

 

Henricus Haikens

Tiarck Willems

Claes Jacobs

Swier Clasens

Jerijn IJans

Geeske Eggens

 

Nae den gebede ende censura morum is de verga-

dering gescheiden

 

p. 315

 

Anno 1637 den 29 septembris

 

... hebben

ock geloffs bekentenisse gedaen ende ock belofft

darbij te wollen volherden ock gottsalich te leven

ende haer der kerckentucht te willen onderwerpen

orkonde haerer handen beneven handtastinge

 

[Namen in 2 kolommen:]

Eevert Vandergou Jann Jacobs

Harmke Does Aaltje Jacobs, ende Teelke Blancken, met attestatie van Vries

Gretijen Gerdts

Jobien Jansen met attestatie van Stedum

 

Nae den gebeede is die vergaderinge gescheiden

 

p. 316

 

Anno 1637, den 29 octobris

 

p. 317

 

... Hiertoe sijn

genomineert die beide pastoorn ende twee ol-

derlinge, als Huige Haijes, ende Siwerdt

Alberts, om die te crichen. Dusz gedaen van

alle constistoriante, uitgenomen twee ouderlingen,

die absent waren, alls Tjabbe Gerrjits, ende

Siwert Alberts

 

Anno 1637, den 1 decembris

 

... hebben geloofsbekentenisze

 

p. 318

 

gedaen, ende belooft daerbij te vollherden

ooc godtsaliglick te leven, ende hen der

kerckentucht ende den consistorio te onder-

werpen, oorconde haerder handen

 

Jacob Melissen

[Namen in 2 kolommen:]

Egbert Hemmes IJudet [=Judith] Lukens

Jann Reinholdt Gerrit Erich

Otte Alberts

Anncke Willems

Anne IJurijens

Trine Harmens

Hijlke Jans

Engel Hinricks

Wemelke Wichroe

Trine Tjarcks met attestatie van Hollwierde

Velten Leviste ende Barbara eelieden, met attestatie uit die Palsz

 

Nae censure morum ende den gebede is die

vergaderinge gescheiden

 

p. 319

 

Anno 1638, den 2 Februarii

 

... hebben ooc geloofsbe-

kentenisze gedaen, ende daerbij aengenomen te willen

vollherden, ende haer der kerckentucht ende onsen

consistorio te onderwerpen, oorconde haere handen

 

Jan Gerrits

Rewen Eppens

Wijllem Alles

Cornelles IJulles

Harmen Tjarcks

Harmen Alb[e]rs

Jann Jacobs

Gerrijt Eenjes Willem Freercks, ende Trine Willems eelieden

Geertjen Remmerts

Imke Heeres

IJcke Jellus

Anne Geerts

Engel Blancken

Haijke Janse

Anne Meinerts

Griete Roolfs

 

Nae censure ende gebedt scheide die vergaderinge

 

p. 320

 

Allso is dan in Godes naeme ge-eindiget het jaar 1637

 

Ende weder aengevangen het jaer 1638

 

p. 321

 

Anno 1638, den 1 Januarii

 

Was die gemeinte in die Weeme nae lude

gewoonte vergadert, omme ouderlingen

ende diaconen te verkiesen, allwaer

dan twee ouderlinge afgegegan sijn, alls

die E Huige Haijes, ende

die E Harmen Boeckholdt

ende ooc een diacon, alls die E

Harme Lubberts

diewelcke alle haeres dienstes, elck

in 't sijne, bedanckt sijn van die gemeinte

Hierop is men getreeden tot verkie-

singe van andre in die plaetse, allwaer

dan aen Huige Hajes plaetse tot ouder-

ling door meeste stemmen verkoorn is die E

B Pieter Jacob Melis,

ende aen die plaetse van Harmn Boeckholdt

is tot ouderling ooc soo vercore die E

Steven Jannsen

 

p. 322

 

maer tot diacon is allsoo vercoore

die E Hinrick Cetting

 

p. 323

 

Anno 1638, den 30 Meerte

 

... hebben

daervan bekentenisze gedaen, ende belooft

bij dieselve ende bij die waarheit te

willen vollherden, ende godtsalig leven,

\ende haer der kerckentucht ende onsen

consistorio onderwerpen, als billick,

oorconde deser handen

 

Ellert IJans Eijse Bartels

Trine Eises

Moder Eltijes

Martje Heeres, met attestatie van Emden

 

Noch is geresolveert, dat

Clement sall tot die naeste consistorie,

omme sijn ergerlick leven, geciteert worden,

te weten, Clement die varwer

 

Nae gebeede ende censuire is die ver-

gaderinge gescheiden

 

p. 324

 

Maer even doe, ende menigmaal tevooren, is Geerdt

Froene wederomme verclaart te sijn onsen

dienaer, gelijk hij dan voort nae den doode

van onsen siekentrooster ende Amarens, die

beide cort nae een ander gestorven sijn, door

eendrachtige stemmen van die consistorie

daertoe vercoren is, overmits onse dienaer

ooc alltijt class ende sijnode bedient heeft,

als onder anderen blijckt uit het exempel van Wilke Jansen, ende

van Willem Willems, wiens soon nu noch

ouderling hier is, ende uit exempel van Claas

Tonjes, Amarens salige mann, gelijk dan ooc

dieselve Amarens consistorie ende class bedient

heeft, waerbij, omme dat sie eene vrouw was,

onsen siekentrooster gevoegt is, die sijnode te

bedienen, comende nu door deser beider doodt

dese dienste wederomme aen eenen mannspersoon,

gelijck sie alltijt aen een ander gehangen hebben.

Dit all moet dan Geerdt Froene bedienen, ende

van dese gemeinte, omme dat class ende sijnoode

hoer gehouden worden, gesolariseert worden,

genietende nochtans darbij eene vrijwillige

vereeringe van class ende sijnoode, moetende

alles hier verrichten, wat van kerckeliken saken

coemt te verhandelen

 

p. 328

 

Commissie voor Geerdt Froene

 

Toonder deses Geerdt Groene, ende sine vrouwe,

sijn vrouw lidtmate onser gemeinte, gesondt in den

gelove, godtsalig in haer leven, balling omme die

waarheit, hebbende alles te Stenverden in dese

vervolging moeten verliesen. Wij alle hebbe groot

medeliden met hen, gebruickend daeromme

dese oprechte man tot onse dienaer in kercke-

licken saken ... [in datum, anno 1638, 16 Mei]

 

p. 329

 

Anno 1638, den 1 Junii, was vergaderinge

waerin, nae den gebeede, die nieuwe ledematen

soo sijn aengenomen, als vaken darboven

 

Jann Tonnckes

Eltje Hares

Neske Peters

Reemen Jannsen

Greete Lucas

Almt Bruens

Willem Jannsen ende Luike Willems eelieden, met attestatie van Slochteren

 

Nae gebedt ende censure, waerin niets voor-

viel, is die vergaderinge gescheiden

 

p. 330

 

Anno 1638, den 3 Augusti, was vergae-

deringe, allwaer, nae den gebeede, die

nieuwe ledematen sijn aengenomen. als voorn[oemt]

 

Wijllem Alberts

Nanne Jansens

Pieter Jannsen

Harmen Elses

Lijsbet Willems

Greete Jannsen

Aafke Nannes

Wijpke Peters

 

van anderen gemeenten comen tot ons

 

EE capitein Daniel Stuet

Aafke, weeduwe van s. Louwerdus Meinhardi, wilen pastor te Feerwert

Geeske Alberts

 

Nae den gebeede ende censura morum

is consistori gescheiden

 

p. 331

 

Anno 1638, den 5 octobris,

was vergaederinge, allwaer, nae

de gebeede, die nieuwe ledematen

sijn onderweesen, ende aengenoomen,

op een solcke maeniere, alls

boven vaken vermeldt is

 

Assel Jacobs

Martijen Tabeijas

Anne Freercks

Trine Jansen van Delfsijl

Joorijntjen Willems van Emden

 

Nae gebedt ende censuire is men gescheiden

 

p. 332

 

Anno 1638, den 30 Novembris,

was vergaderinge, alwaer, nae den

gebeede, die nieuwe ledemaeten

onderricht ende aengenomen sijn, even

op solcke wise, alls tevooren alltijt

geschiet is, oorconde dese nae-

volgende handen

 

Jaekup Allderichs

IJan Harmens

Gerhardus Vechter Witse Sickes met attestatie van Ophuisen

Frouke Allers

Griete Allers

Aaltje Gerjits

 

Nae gebedt ende censuire is

men gescheiden

 

p. 343

 

Dat dit alltemaal soo sij, wat van den 24 Novembris,

tot noch toe, geteeckent is, uit onse last, sonder

alle faute, dat bekennen wij voor den Here, alls

oprechte waarheit, met onse handen, als volgt

 

Sibrandus Francisci, pastoor ten Damme

Luijtijen Claesen backer med[e] olderling ten Damme

Sijwert Alberts bekenne als bofen

Steven Jansen mede Olderlijnck

Wijllem Wijllems mede olldrijnck

Jan Garbrandts mede olderling

Hijndrijck Frijts mede olderlijngi

Luitien Harmens v: Farmsum als diaken

Hijndrijck Eeverts medde dijakonn

Hendrick Ketting mede diacon

Albert Geerts mede dijijaken

 

p. 344

 

Anno 1639, den 1 Januarii

 

Was die gemeente in die weeme nae gewoonte vergadert,

waar dan, nae den gebeede, afgegaen sijn, die E

Siwert Alberts, ouderling, ende die E Luitjen Harmens,

diacon, die beide haeres dienstes sijn bedancket, doch

sullen continueeren, tot die nieuwe bevestigt sijn. Wante

die E Tjabbe Gerrijts, ouderling, gestorven is

Sijn wederomme door meeste stemmen vercooren, aen

die noortsijt, in Sollwerderstrate, die E Huige Hai-

jes wante in broerstrate bliven noch twee ouder-

ling ende die E Willem Willems continueert

noch maer aen die suitsijt, nae 't westen,

die E Simen Abels, beide ouderlingen ende

diacon, die E Warner Warners chirur-

gijn. Die condiginge ende bevestinge is

geschiet nae kerckenordeninge. Nae gebedt

ende dancksegginge is men gescheiden

 

p. 345

 

Anno 1639 den 31 Januarij is vergaderinge gehouden worden

al waer nae anroepinge des naemen gods die niewe ledematen

opene bekentenisse hebben gedaen van haere elendt,

verlossinge en danckbaerheit wordich, oock beloeft daer bij

toe verharrden en sick der kercklicke censuir met alle gehoor-

samheit te onderwerpen, orkondt harer aller eigener handen

 

Luert Renders

Jeldt Frerick

Occo Claesen

in plaets van Ariaentien Roeleffs

in plaets van Petertien Jansen

 

Anno 1639, den 5 Aprill was vergadering,

allwaer, nae den gebeede, die nieuwe

ledemaeten onderwesen sijn van haere

elende, verloszinge, ende danckbarheit,

 

p. 346

 

hebben geloofsbekentenisze gedaen, ende

aengenomen daerbij te willen vollherden, ende

godtsalig te leven, ende haer den consistorio

te onderwerpen, luit Godes woort, met

oorconde van haere handen

 

Teijije Berents

Tette Meertens

Ettjen Jeltes

 

nae gebedt ende censuire morum is die vergade-

ringe gescheiden

 

p. 349

 

Anno 1639, den 12 mei, was vergaederinge,

allwaer, nae den gebeede, is geresolveert, dat

Juirjen Alberts, ende Siger Jacobs, omme slagerie

ende dronckenschap ad proximam conventum sullen

geciteert worden. Hierbij sall Jann Simons,

die oude, in die Speckersgang, ooc, alls getuige,

begeert worden omme te comen. Widers is

ooc beraemt, dat Garlef wever op den nieuen

weg, eertijds lidtmaet, maer hem nu houdende

tot die Mennisten, sal gedagt werden op dien

sijt, omme daernae te doen nae kerckenordre.

Nae gebedt is men gescheiden

 

p. 351

 

Anno 1639, den 31 Mei, was vergaderinge,

allwaer, nae den gebeede, die nieuwe

ledemaeten, alls alltijdt daerboven, sijn onder-

wesen, ende ooc aengenomen, oorconde dese handen

 

Hijndrijck Jacobs

Hindrick Hindrix

Jacob Everts

Wiske Claasen

Swaentjen Coorts

Eetje Jannsen

Sare Claasen

Rijke Hindrix

Anne Jacobs

Frouwke Hajen

 

Met attestatie comen tot ons dese volgende

Oucke Fockens, met attestatie van Farmsum

Ave Hindricks, met attestatie van Weiwert

Grietje Luwerdi, met att. van Gronngen

 

Nae gebedt ende censure morum is men gescheiden

 

p. 352

 

Anno 1639, den 14 Julii was vergaderinge

allwaer, nae den gebeede, onder anderen,

Siger Jacobs kannegieter, omme sijn onordentlik

leven van 's Heeren h avondhmaal ge-

suspendeert is, tot hij beterschap be-

toone, 't welck hem in den ommegang

sall aengedient worden. Nae den gebed

is men gescheiden

 

Anno 1639, 2 Augusti, was vergaderinge

allwar, nae 't gebedt, die nieuwe leden

sijn aengenomen, op maeniere, als boven,

sijnde onderwesen, oorconde haere

handen, alls volget, selve ge-

teekent, ofte laten teekenen

 

Jann Rotgers

Jan Hindricks

Albertus Wijckroede

Haike Hinrix

Willemtien Clandt

Lisebet Eltjes

Beeke Remkes

Anne Hinricks

Griete Haikes

 

Nae gebedt ende censura is men gescheiden

 

p. 353

 

Anno 1639, den 4 octobris, was consistorie, allwaer,

nae den gebeede, die nieuwe ledemaeten sijn onder-

richt, ende op bekentenisze, ende belofte, aengenomen,

als vaken daerboven, nae dese handen

 

Derck Heeres

Duirtien Heerts

Reinscke Everts

met attesatie,

Griete Jannszen, van Emden, ende Stine Jannsen, van Gronngen

 

nae gebedt ende censuire is men gescheiden

 

gasthuizen

 

p. 354

 

Anno 1639, den 29 Novembris, was con-

sistorie, allwaer, nae die gebede, die nieuwe

leden sijn onderwesen, hebben belidenisze gedaen,

beloft, godtsalig te leven, ende haer den consistorio

te onderworpen, als vaken boven, ooc bij die waarheit te

willen vollherden, oorconde dese handen

 

Peter Peters

Jann Harckes

Trintien Peters

Martje Pieters

Altijen Hijndrijcks

Anne Jansen

Elske Crines

 

Nae gebedt ende censuire is men

gescheiden

 

p. 355

 

Einde des jaars 1639

 

volght nu 't jaar 1640

 

p. 356

 

Anno 1640, den 1 Januarii, was

die gemeinte in die weeme vergadert, alwaer

dan nae aenroepinge Godts agegaen

sijn, die E Willem Willems ende Luitje

Claasen, beide ouderlingen, ende die E

Hinrick Everts, diacon, die alle drie

haerer getrouwer diensten sijn bedanckt.

Daernae sijn doer meeste stemmen vercooren,

die E heer Borgermst Hinrick Smidt,

ende Geerdt Geerts, tot ouderlingen,

ende die E Geerdt Claasen, tot

diacon. Nae den gebedt is men gescheiden ...

 

p. 357

 

Anno 1640, den laeste Januarii, was

vergaderinge, allwaer dan, nae den

gebede, die nieuwe ledematen sijn

onderricht ende aengenomen, op mae-

niere, alls vaken boven, t weeten, dese

 

Pieter Willems

Hans Theewes

Albert Hindrijcks

Allagunda van Solckema

Trijne Wolters

Anna Jansen

 

Nae den gebedt ende censura is men gescheiden

 

Anno 1640, den 3 April, was wederomme vor-

gaderinge, allwaer, nae den gebede, die nieuwe

ledematen sijn aengenomen, op bekentenisze, beloftenisze,

ende onderrichtinge, als boven, te weten dese

 

[Namen in 2 kolommen:]

Geert Jans Stijnne Peter

Fenije[?] Louwers Aucke Hansens

Roeleff Tijaerts Imme Ties

Abel Jansens

Harm Klasen

 

Ulske van Solckema

Marija van Solckema

 

p. 358

 

Nae den gebede ende censura morum is die

vergaderinge gescheiden

 

Anno 1640, den 18 maij is sessie gehouden alwaer eenpaerlijck

geresolveert dat Evert van der Gouda goltsmit voor het

consistori geciteert sijnde ende niet gecompareert wederom

op die naeste vergaderinge sal geciteert worden

 

Anno 1640, den 5 Mei, was vergaderinge,

allwaer, nae den gebeede, die nieuwe

ledematen sijn onderricht, van haere ellende,

ende van haere verloszinge, ende van die christe-

like danckbaarheit, hebben geloofs-be-

kentenisze gedaen, ende ooc aengenomen, godt-

salig te leven, hen der kerckentucht ende

den consistorio te onderwerpen, ende bij die

waarheit te vollherden willen, door Godes

genade, oorconde dese handen, beneffens

handt-tastinge

 

Jan Albers

Martijen Delijs

Lucke Lubberts

 

Ooc wer aengenomen Berentje Stevens,

nu all suster sijnde, van Gronngen

 

Nae gebedt ende censure morum, waerin

alles wel was, is men gescheiden

 

p. 360

 

Anno 1640 den 30 Julij is consistorie gehouden ende nae gedane

gebedt ende gewoonlijcke vermaninge, hebben die niewe ledematen be-

kentenisse des gelooffs gedaen ende daerop tot ledematen angenomen als

volgden

 

Reene Everts

Sijbentien Does

Grete Fabers

 

Na gedanen gebedt is censura morum gehouden ende hijr op die

vergaderinge in die vreese des heeren gescheiden

 

p. 361

 

Anno 1640, den 2 octobris, was

vergaderinge, allwaer, nae den gebeede,

die nieuwe ledematen, binnen sittende,

onderwesen sijn, nae gewoonte, van

haeren ellenden, ende van die verloszin-

ge, ende van die schuldige danckbaar-

heit. Hebben geloofsbekentenisze

gedaen, ende ooc aengenomen, godtsa-

liglik te willen leven, door 's Heeren

genade, item hen der kerckentucht,

ende insonderheit den consistorio, te onder-

werpen, van geliken, ooc bij die reformier-

de religie ende waarheit te vollherden,

oorconde dese handen

 

Aefke Clasens

Gretijen Dercks

Fenneijen IJansen van Meppen

Gertrudt IJansen van Meppen

Aeltijn IJesebrants

Swane Geerts

 

Nae gebedt ende censure, daer alles

wel was, is men gescheiden

 

p. 362

 

Anno 1640 den 4 december is vergaderinge gehouden

die niewe ledematen onderrichtet sijnde nae gewoonheit

hebben gelooffsbekentenisse gedanen, sick oock den kerckentucht

ende consistorio onderworpen, oock versprocken bij die

waere gereformeerde religie te volharden gelijck sie

sulcks met onderteickeninge van haere handen hebben

angelooft ende daerop tot ledematen der gemeente an

genomen

 

Peter Dercks

Peter Jansens

Gertijen Harmens

Lijsebet Peters

Allen Geers

Trijntije Nannes

 

Oock sijn met attestatie van Termunten angenomen dns

Hieronimus Dwingel ende Hebbeltien Eelieden als

ledematen van onse gemeente

 

Nae gebedt ende censura morum daer alles wel is

bevonden, is men gescheiden

 

p. 363

 

Einde des jaars 1640

 

volgt nu 't jaar 1641

 

p. 364

 

Anno 1641, den 1 Januarij, was die ge-

meinte in die weeme vergadert, allwaer, nae

der gebeede, afgegaen sijn, die E Hinrick

Frits, ende ooc die E Jann Garbrants, beide

ouderlingen, ende die E Albert Geerts,

diacon, welcke drie broeders haeres getrouen

dienstes sijn bedanckt. Hierop sijn tot

ouderlingen door die meeste stemmen weder

vercoren, op die suidsijt van den Damme, die

E Luitjen Claasen, ende op die noortsijt,

Die E Albert Geerdts, die nae

't oosten, ende dese nae 't westen, als nu

gewoonlick is, soo veel doenlick. Nae

den gebeede is men gescheiden ....

 

p. 365

 

Anno 1641, den 5 Februarii, was con-

sistori, daer, nae 't gebedt, die nieue leden, van

haer elende, verloszinge, ende danckbarheit, onderricht

sijnde, hebben geloofsbekentenisze gedaen, ende aenge-

nomen, daerbij te vollherden, ende godtsalig te leven,

ende se den consistorio te onderwerpen, oorconde de-

se handen

 

Wopke Wopkes

Albert Jansen

Aeijse Tiaes

Reinuwe Hiddes

Pieterke Alberts

 

Nae gebedt ende censuire morum

is men gescheiden